بررسی اسطورۀ باد در شعر سبک خراسانی

زمینه و هدف: بنا بر کهنترین عقاید و باورهای پیشین، هر یک از مظاهر طبیعت، خود بصورت ایزد درآمده اند. باد بعنوان یکی از عناصر مهم هستی، بخش نسبتاً زیادی از باورها و اساطیر کهن ایرانی را به خود اختصاص داده و این باورها در فرهنگ و ادبیات ما نمود پیدا کرده است. هدف از این پژوهش شناخت درست و دقیق کارکرد اسطورۀ باد در تصویرسازیهای شاعران سبک خراسانی و فهم هرچه بهتر شعر این شاعران است. روش مطالعه: مقالۀ حاضر به شیوۀ توصیفی-تحلیلی و با استفاده از ابزارهای کتابخانه ای انجام شده است. با توجه به گستردگی اشعار سبک خراسانی، آثار تعدادی از شاعران برجستۀ این سبک مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها: کارکرد عنصر باد در اساطیر و اشعار سبک خراسانی به دو دستۀ منفی و مثبت تقسیم میشود. از جمله میتوان به ویژگیهای مثبت «ایزد جنگ بودن باد»، «ارتباط آن با جان و نفس»، «حیات بخشی و زیبایی‌آفرینی» و «تحرک و پویایی» باد اشاره کرد. کارکردهای منفی اسطورۀ باد نیز شامل «ویرانگری و مخرب بودن»، و «سرمازا و مرگ آور بودن» است. نتیجه گیری: آنچه در اشعار فارسی بویژه در اشعار سبک خراسانی -که نسبت به سایر ادوار شعر فارسی به باورهای ایرانی قبل از اسلام نزدیکتر است- با استفاده از عنصر باد تصویر شده، ریشه در باورها و اندیشه های اساطیری دارد که بر ذهن و ضمیر ناخودآگاه شاعران نقش بسته بوده است و هرچه از این دوره دورتر شده ایم، این تصویرآفرینیها بصورت سنت ادبی درآمده است و ردّ پای باورها و کارکردهای اسطوره ای این عنصر در برداشت ما از این اشعار کمرنگتر شده است.