تحلیل شخصیت مردان در رمان شازده احتجاب از هوشنگ گلشیری بر اساس آرای کهن-الگویی جین شینودا بولن

زمینه و هدف: تا کنون نظریه های متنوعی در شاخه های گوناگون علمی دربارۀ مقولۀ شخصیت مطرح شده که آرای جین شینودا بولن از آن جمله است. او با رویکردی کهن الگویی و نظرداشت اسطوره های یونانی، به بازنمایی ابعاد جدیدی از هر شخصیت بر مبنای صفاتی که دارند، پرداخته است. نظرات بولن در ارائۀ خوانشی نوین از متون داستانی و شخصیتهای حاضر در آن، تاثیری مطلوب دارد. به این اعتبار، در پژوهش حاضر، شخصیتهای رمان شازده احتجاب از هوشنگ گلشیری بر اساس آرای کهن الگویی شینودا بولن بررسی شده است. روش مطالعه: روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی و تحلیلی است که به شکل کتابخانه ای و با مطالعۀ منابع، فیشبرداری، و طبقه بندی مطالب صورت پذیرفته است. یافته ها: در کلیت این مجموعه شاهد نفوذ کهن الگوهای پوزیدون، زئوس، آرس و دیونوسوس در دنیای درون و بیرون شخصیتها بوده ایم که برآیند این اثرگذاری گاهی مثبت و گاهی منفی بوده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داده است که شازده احتجاب (خسرو) و پدربزرگ پیچیده ترین شخصیتها در رمان مذکور هستند و نشانه هایی از کهن‌الگوی زئوس (قدرت طلبی) و آرس (جنگجو و خشن) را دارند. آن دو قدرت طلب، تندخو و خشن هستند و تمایلی به زیردست بودن ندارند. البته ویژگی زئوسی در شخصیت پدربزرگ بسیار برجسته است، اما شازده احتجاب در این زمینه نوسانهای بسیاری دارد. در شخصیت شازده کهن الگوی پوزیدون (عواطف انفجاری و غرایز) نیز نمود پیدا میکند؛ او از نگاه تحقیرآمیز بالا به پایین نسبت به دیگران جهت پنهان کردن ضعفهای شخصیتی خود بهره میبرد. در مجموع کهن الگوهای غالب در این رمان، زئوس و آرس در شخصیتهای شازده، پدربزگ و فخرالنساء میباشند.