مقایسۀ رمانهای «چراغها را من خاموش میکنم» زویا پیرزاد و «تخم شر» بلقیس سلیمانی، با رویکرد جامعه شناسی شهری و روستایی

زمینه و هدف: جامعه‏شناسی علمی است که به بررسی جامعه و پدیده‏های اجتماعی میپردازد و در تغییر و نگهداشت فرایندهای موجود در اجتماع نیز تاثیرگذار است. در جامعه‏شناسی ادبیات، آثار ادبی از منظر جامعه و تولیدهای اجتماعی و عناصر و سازه‏های موجود در آنها بررسی میشوند. شناخت پیوند افکار و اصول جامعه شناسی و رویکردهای گوناگون آن در آثار گوناگون ادبی ضروری است. این پژوهش نشانه های جامعه شناسی شهری و روستایی را در رمانهای «چراغها را من خاموش میکنم» و «تخم شر» بررسی خواهد کرد. روش مطالعه: این پژوهش به شیوۀ توصیفی-تحلیلی انجام گرفته و روش گردآوری اطلاعات در آن کتابخانه ای است. یافته ها: ویژگیهای برجستۀ جامعۀ شهری در رمان «چراغها را من خاموش میکنم» عبارتند از: رفاه، افکار جدید، آزادی فکری، آزادی شخصی، امور مربوط به زنان، معاشرت کم و محدود و کسب‌وکار راحت. ویژگیهای برجستۀ جامعۀ روستایی در رمان «تخم شر» عبارتند از: تعصب، محدودیت فکری، زنان و سبک زندگی، سختکوشی و سبک زندگی صعب، کسب‌وکار سخت، تیپهای ساده و قدیمی، معاشرت و صمیمیت زیاد. نتیجه گیری: بر مبنای عناصر واقع‏گرایانۀ مربوط به جامعه‎شناسی شهری و روستایی مشخص است که در رمان «چراغها را من خاموش میکنم» وضعیت زندگی شخصی و اجتماعی مدرن، صنعتی، فردگرا، بدون حاشیۀ فردی و اجتماعی و محدود به افراد کم است. بیشتر روابط در سطح خانواده توصیف شده است. در رمان «تخم شر» وضعیت زندگی شخصی و اجتماعی سنتی، کهنگرا، پر از حاشیه های فردی و اجتماعی و مشمول افراد زیاد است. جامعۀ شهری همراه با وضعیت جامعۀ روستایی، توصیف شده است.