|
|
|
|
روایت و کانونشدگی در ادبیات داستانی دفاع مقدس بر اساس نظریۀ ژنت با تکیه بر وجه ایدئولوژیک (مطالعۀ موردی: دو کبوتر دو پنجره یک پرواز از سید مهدی شجاعی، دختر شینا از بهناز ضرابی، دا از سیده زهرا حسینی، زمین سوخته از احمد محمود، و شطرنج با ماشین قیامت از حبیب احمدزاده)
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
بجنوردی بنفشه ,ترکمانی باراندوزی وجیهه ,کیالاشکی نعیمه ,کریمپسندی کوروس
|
|
منبع
|
سبك شناسي نظم و نثر فارسي (بهار ادب) - 1402 - دوره : 16 - شماره : 91 - صفحه:17 -32
|
|
چکیده
|
زمینه و هدف: بررسی متون داستانی و ادبی از منظر روایتشناسی میتواند سبب شناخت بیشتری از ابعاد متن شود و لایه های آن را برای خواننده آشکار نماید. هدف اصلی از پژوهش پیش رو بررسی ادبیات داستانی دفاع مقدس بر اساس نظریۀ روایی و کانون شدگی در وجه ایدئولوژیک از نظر ژرار ژنت میباشد. روش مطالعه: پژوهش پیش رو بر اساس شیوۀ توصیفی-تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای بصورت روش سندکاوی بر روی برگزیده ای از آثار داستانی ادبیات دفاع مقدس با تاکید بر یکی از سطوح پنجگانۀ نظریۀ روایی ژنت یعنی کانونشدگی در وجه ایدئولوژیک و گفتگو انجام خواهد پذیرفت. جامعۀ آماری شامل گزیده ای از آثار برجسته ای است که با اقبال عمومی، تجدید چاپ و دریافت جوایز ادبی معتبر مواجه شده اند. یافته ها: در آثار موردبررسی، اغلب کانونساز بصورت درونی نمود مییابد؛ با این توضیح راوی، صاحب اصلی ترین مولفۀ کانونشدگی است که سعی دارد با انتخاب زاویۀ دید و گفتگوهای داستانی، وجه ایدئولوژیک داستان را در معرض دید مخاطب قرار دهد. برخی نوشته ها به اقتضای نوع ادبی خاطره نوشته، روایت خطی و کلاسیک دارند و نوعی روایت نمایشی را در جنبۀ القای وجه ایدئولوژیک در متن ایفا میکنند؛ در برخی دیگر از آثار راوی با حضور درونی و کانونی خویش به ارائۀ ایدئولوژی از منظر خود بجای شخصیتها پرداخته است. نتیجه گیری: در دو اثر «دا» و «دختر شینا» وجه خاطره نویسی غلبۀ بیشتری دارد؛ از این رو راویت از جنبۀ واقعیتگرایی مطرح شده است و راوی با انتخاب نوع زاویۀ دید بصورت همسو با خاطره نویس، به خاطره گو اجازه داده است ضمن گفتگوهای داستان، ایدئولوژی غالب در متن را روایت کند. در سه اثر دیگر از جمله داستان دو کبوتر دو پنجره یک پرواز، زمین سوخته، و شطرنج با ماشین قیامت، حضور راوی کانونیگر پررنگتر است و کانونیشده های اصلی (شخصیتها) به کمک راوی مورد واکاوی قرار میگیرند و شناسایی میشوند. در وجه ایدئولوژیک روایت در سه اثر یادشدۀ اخیر، دیدگاه های سیاسی، اجتماعی و مذهبی بمنظور جهت گیری کلان اندیشه ای کانونساز مورد توجه قرار گرفته است و ایدئولوژی افراد معاند، مجاهدین و منافقین، طرفداران طاغوت، عاشقان دین و مکتب امام حسین و... به کمک حضور راوی و دخالت وی به مخاطب ارائه شده است.
|
|
کلیدواژه
|
ادبیات داستانی دفاع مقدس، روایت، شخصیتپردازی، کانونشدگی، وجه ایدئولوژیک
|
|
آدرس
|
دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس, دانشکده زبان و ادبیات, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس, دانشگده زبان و ادبیات, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس, دانشکده زبان و ادبیات, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس, دانشکده زبان و ادبیات, گره زبان و ادبیات فارسی, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
karimpasandi@ir.ac.iauc
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
narrative and focalization in fictional literature of holy defense based on genette's theory, relying on the ideological aspect (case studies: two pigeons, two windows, one flight by seyyed mehdi shojaee, sheena's daughter by behnaz zarrabi, da by seyedeh zahra hosseini, the burnt earth by ahmad mahmoud and chess with the doomsday machine by habib ahmadzadeh
|
|
|
|
|
Authors
|
bojnordi b. ,turkmani barandouzi v. ,kialashak n. ,karim pasandi k.
|
|
|
|
|
Keywords
|
fiction literature of holy defense ,narrative ,characterization ,focalization. ideological aspect
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|