بررسی اشعار دو شاعر بی‌ دیوان قرن هشتم؛ محمدعصار تبریزی و میرکرمانی، بر اساس نسخه خطی «سفینه مونس العشاق و تحفۀ الافاق»

زمینه و هدف: نسخه خطی «سفینۀ مونس‌العشاق و تحفه الآفاق»، از سلیمان قونوی در سال 860 ه.ق. جمع‌آوری و کتابت شده است. این سفینه دربردارنده 11600 بیت شعر از هفتادوهشت شاعر مشهور و کم‌نام‌ونشان یا گمنام در سده های هفتم، هشتم و نهم است. تعدادی از شاعران این سفینه دارای دیوان نیستند یا دیوان آنها در طول تاریخ مفقود شده است که در این سفینه میتوان تعدادی از اشعار آنها را یافت. دو تن از شاعران قرن هشتم، به نامهای محمدعصار تبریزی و میرکرمانی، از آن جمله اند. نگارنده این پژوهش سعی دارد ضمن معرفی آنها، ویژگیهای سبکی آنان را در سه سطح زبانی، ادبی و فکری بررسی و تحلیل کند. روش مطالعه: شیوۀ پژوهش در این جستار، کیفی و از نوع تحلیل محتواست. اطلاعات موردنظر از منابع کتابخانه ای و سایتهای معتبر اینترنتی استخراج و از طریق ابزار فیش گردآوری شده است و اطلاعات و آمارهای به دست‌آمده مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته است. یافته ها: در بررسی سبک‌شناسی غزلیات دو شاعر بی‌دیوان در سطح زبانی، در موسیقی بیرونی و کناری، مطابق با عروض و قافیۀ متداول شعر فارسی است. در موسیقی درونی، آرایۀ جناس و تکرار پرکاربرد است که شاخصۀ اصلی آن در تکرار واژه است. در سطح ادبی تشبیه مفصل، تفضیل، اضافۀ تشبیهی و استعاره پربسامد است. در سطح فکری غزلیات آنها دربرگیرندۀ مضامین عارفانه و عاشقانه است. نتیجه گیری: لغات عربی و کهن فارسی در اشعار دو شاعر بسامد اندکی دارد. زبان آنها ساده و روان است و به زبان امروزی نزدیکتر است. محمدعصار و میرکرمانی از انواع گوناگون صورخیال بهره برده اند که بین آنها تشبیه و استعاره بسامد بیشتری دارد. ایجاز در اشعار آنها نمودی ندارد. غزلیاتشان عاشقانه و در وصف معشوق است، اما گاهی چاشنی گله و شکایت به آن اضافه میکنند. برخی غزلیات نیز دارای افکار عارفانه هستند.

examining the poems of two without divan poets of the 8th century; mohammad asar tabrizi and mir kermani, based on the manuscript of safine muns-al-oshaq and tohfe al-afaq

background and objectives: the manuscript of the ship of muns al-oshaq and tohfe al-afaq by suleiman qonodi in 860 a.h. it has been collected and written. this ship contains 11,600 verses of poems by seventy-eight famous and little-known or unknown poets in the seventh, eighth and ninth centuries. some of the poets of this ship do not have divans or their divans have been lost throughout history, and some of their poems can be found in this ship. two poets of the 8th century, named mohammad asar tabrizi and mir kermani, are among them. the author of this research tries to introduce them and analyze their stylistic features in three linguistic, literary and intellectual levels.methodology: the research method in this thesis is qualitative and content analysis type. the desired information has been extracted from library sources and reliable internet sites and collected through the fish tool, and the obtained information and statistics have been criticized and evaluated.findings: in the analysis of the stylistics of the lyrical poetry of two poets, it is in line with the common prosody and rhyme of persian poetry in the external and background music. in internal music, the array of puns and repetition is widely used, the main characteristic of which is word repetition. at the literary level, detailed simile, metaphor, simile, and metaphor are frequent. at the intellectual level, their lyrical poems contain mystical and romantic themes.conclusion: arabic and old persian words have a low frequency in the poems of two poets. their language is simple and fluent and is closer to today's language. mohammad asar and mirkermani have used various types of images, among which similes and metaphors are more frequent. there is no brevity in their poems. their lyrics are romantic and describe the beloved, but sometimes they add complaints and grievances to it. some sonnets also have mystical thoughts.