بررسی سبکی و محتوایی نسخه خطی دیوان نامی کرمانشاهی

زمینه و هدف: میرزامحمّد نامی کرمانشاهی از شاعران نامدار قرن سیزدهم است. در این جستار کوشش شده است به این پرسش پاسخ داده شود که چه مواردی باعث بروز خصوصیات شعری در سبک او شده است؟ بررسی سبکی و محتوایی دیوان شاعر بر اساس نسخ موجود از سه منظر فکری، زبانی و ادبی هدف این مقاله بوده است. روش مطالعه: در نگارش این مقاله از روش توصیفی-تحلیلی و کتابخانه ای استفاده شده است. یافته ها: با بررسی دیوان نامی کرمانشاهی میتوان به این ویژگیها بعنوان خصایص شعری درسبک او اشاره کرد: 1-ویژگیهای بارز زبانی: الف-ویژگیهای آوایی: عدم تنوع وزنی، لغزشهای وزنی، کثرت اشعار بدون ردیف نسبت به اشعار مردف در تمامی قالبها به استثنای غزلیات، توجه و بهره گیری از آرایه های بدیع لفظی. ب-ویژگیهای واژگانی: کثرت واژه های عربی، بهره گیری از لغات عامیانه، واژه سازی و ترکیب سازی، استفاده از واژه های امروزی. ج-ویژگیهای نحوی: عدم تطابق نهاد و فعل، افعال کهن، دو حرف اضافه برای یک متمم، حروف اضافۀ قدیمی، مطابقت صفت و موصوف. 2-ویژگیهای بارز ادبی: انواع جناس، انواع تکرار، مراعات النظیر، متناقض نما، تمثیل، تلمیح، تشبیه، استعاره، مجاز و کنایه. 3-ویژگیهای بارز فکری: مفاهیم و آموزه های قرآن و حدیث، عرفان معتدل، مدح، مرثیّه و توصیف، اصطلاحات و باورهای نجومی، اصطلاحات مربوط به موسیقی، تعابیر علمی، بیماریها. نتیجه گیری: پنج نسخه خطی از دیوان ایشان شناسایی شده است که مبنای بررسی در این جستار بوده اند. دیوان او شامل قصاید، غزلیات، قطعات، مادّه تاریخها، رباعیات و دو مثنوی و یک ترجیع بند است. بکارگیری صنایع ادبی و خلق تصاویر زنده و شاعرانه از ویژگیهای کلّی اشعار اوست. جز چند مورد، توجّه زیادی به قافیه، مخصوصاً قافیه های طولانی ندارد. ارادت او به خاندان اهل بیت (ع) در بیشتر اشعارش دیده میشود.

the study of style and content in the manuscript of nami kermanshahi’s divan

background and objectives: mirza mohammad nami kermanshahi is one of the renowned poets of the ١٣th century. in this essay, an attempt has been made to answer the question: what has caused the presence of figures of speech in his style?the study of style and content in the poet’s divan from the three intellectual, lingual,and literary aspects based on the existing scripts was the methodology of the essay.methodology: an analytical-descriptive method has been used in writing thisessay.findings: by reviewing nami kermanshahi’s divan, we can point out theseprominent poetic features in his style .١-significant lingual features: a) phoneticfeatures the lack of metric variety, metric slips, a greater frequency of poemswithout radif than those with radif in all used forms except for ghazal, and atendency to use literal figures of speech. b) lexical features: frequency of arabicwords, exploitation of colloquial words, formation of words and composition,exploitation of modern words. c) syntactic features subject-verb disagreement,ancient verbs, two prepositions for one complement, noun-adjective agreement. ٢-significant literary features: types of alliteration, types of repetition, schemes ofbalance, paradox, allegory, allusion, simile, metaphor, trope, and irony. ٣-significantintellectual features: the concepts and teachings of quran and hadith, moderatemysticism, eulogy, lamentation and description, astronomical expressions andbeliefs, music-related expressions, academic interpretations, diseases.conclusion: five manuscripts of his divan have been identified that were thesource material of this essay. his divan includes qaside, ghazals, qet’e, chronograms,rubáiyát, two masnavis, and one tarji’band. the exploitation of figures of speech andthe creation of vivid and poetic images are among the general features of his poems.except for a few cases, he does not pay much attention to rhyme, especiallly the long ones. his fondness for the members of ahl al-bayt is visible in most of his poems.