بررسی موتیفها و مضامین اشعار فارسی شاعران منطقه ارسباران

زمینه و هدف: منطقه ارسباران، در استان آذربایجان شرقی، شاعران متعددی دارد که در شعر آنها چندین موتیف در دوره های مختلف تکرار شده است. در این مقاله با هدف معرفی ادبیات این منطقه و نگاهی کلی به جایگاه شعر در آن، موتیفها و مضامین اشعار فارسی شش شاعر آن از دورۀ بازگشت تا امروز بررسی شده است. روش مطالعه: گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای انجام شده است و روش نگارش مقاله توصیفی تحلیلی میباشد. جامعۀ آماری تحقیق شامل اشعار فارسی هفت شاعر منطقۀ ارسباران ابوالقاسم نباتی، عباس بارز، سالک اهری تبریزی، مرتضی موسوی، امام ویردی سامانی، اسماعیل سلطانی و حسین دوستی است. یافته ها: از موتیفها و مضامین پرتکرار ادبیات کلاسیک فارسی، مضامین غنایی، عرفانی، اخلاقی، و دینی و از مضامین معاصر مضمون اجتماعی، اشعار وطنی، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در شعر شاعران منطقه آمده است. در شعر غنایی، نگاه سنتی به عشق و معشوق وجود دارد. علاوه بر موتیف عشق، مضامین اندوه، و فخریه تکرار شده است. در شعر عرفانی و اخلاقی، مطابق عرفان عاشقانه، مضامین رندی، قلندری، نقد زهد ریایی، نکوهش دنیا و توصیه به موازین اخلاقی آمده است. در موتیف دین، منقبت ائمه اطهار بویژه منقبت امام علی (ع) شاخصۀ سبکی یافته است. در شعر اجتماعی، نقد جامعۀ پهلوی، توصیف خفقان و استبداد، فقر و نابسامانیهای اجتماع آمده است. وصف وطن، ستایش زادگاه، منطقۀ ارسباران، توصیف انقلاب اسلامی، ستایش امام خمینی (ره)، نکوهش دشمنان، و وصف شهید از اشعار انقلابی این شاعران است. نتیجه گیری: در شعر منطقۀ ارسباران، مضامین کلاسیک و معاصر با موتیفها و مضامین غنایی، دینی، عرفانی، تعلیمی و انقلاب اسلامی تکرار شده است. شاعران ارسباران همگام با تحولات مضمون در شعر معاصر به مضامین نو گراییده اند، اما همچنان به موتیفهای شعر کلاسیک توجه دارند.

a look at the motifs and themes of the persian poems of arasbaran region

background and objectives: arasbaran region, in east azarbaijan province, has many poets in whose poetry several motifs are repeated in different periods. in this article, with the aim of introducing the literature of this region and a general look at the place of poetry in it, the motifs and themes of the persian poems of six of itspoets from the return period until today have been examined.methodology: the collection of information has been done by the library methodand the method of writing the article is descriptive-analytical. the statistical community of the research includes the persian poems of seven poets of arasbaran region, abolqasem nabati, abbas barez, salek ahari tabrizi, morteza mousavi, imamvirdi samani, ismail soltani and hossein doosti.findings: lyrical, mystical, moral, and religious themes are among the motifs and themes of classical persian literature, and social themes, patriotic poems, islamic revolution, and holy defense are among the contemporary themes in the poetry of the poets of the region. in lyric poetry, there is a traditional view of love and the beloved. in addition to the motif of love, themes of sadness and pride are repeated.in the mystical and moral poetry, according to romantic mysticism, there are themes of randy, qalandari, criticism of hypocritical asceticism, condemnation of the world and advice on moral standards. in the motif of religion, the moqbat of the pure imams, especially the manqebat of imam ali has found a stylistic feature. in social poetry, there is a criticism of the pahlavi society, a description of oppression and tyranny, poverty and social disorder. the description of the homeland, the praise ofthe birthplace, the region of arasbaran, the description of the islamic revolution, the praise of imam khomeini (ra), the condemnation of the enemies, and thedescription of the martyr are some of the revolutionary poems of these poets.conclusion: in the poetry of arasbaran region, classical and contemporary themesare repeated with lyrical, religious, mystical, educational and islamic revolution motifs and themes. arasbaran poets have turned to new themes along with thechanges in themes in contemporary poetry, but they still pay attention to the motifs of classical poetry.