تحلیل سبک رمان پاورقی عامه پسند دهۀ 1320 تا 1332، با نگاهی به تهران مخوف از مشفق کاظمی و ده نفر قزلباش از حسین مسرور

زمینه و هدف: رمان پاورقی، پدیده ای نو و شاخه ای از ادبیات است. این جریان ادبی معاصر، مورد توجه مردم بوده و ریشه در ادبیات عامه پسند دارد و بازتابی از مسائل جاری جامعه است و رویدادهای سیاسی، اجتماعی و تاریخی را مانند آینه در خود منعکس میکند. پاورقی بعنوان رمان اجتماعی در کنار رشد و غنای جریان ادبی، با زبان ساده و ساختار کلی، نقاط ضعف و نقصهای فرهنگی جامعه را نمایان میسازد. همزمان با آشفتگیهای سیاسی، اجتماعی پایان دورۀ قاجار، نویسندگانی با قلم تند، پلشتیهای جامعه را به نمایش درآوردند. نخست، رمان پاورقی اجتماعی تهران مخوف از مشفق کاظمی با محور عشق و نثری ساده و زبانی گزارش‌گونه و سپس رمان تاریخی ده نفر قزلباش از مسرور با هدف تشویق به میهن‌دوستی نگاشته شدند. هدف این جستار، تحلیل سبک این دو اثر است. روش مطالعه: این جستار با روشی توصیفی - تحلیلی به بررسی سبک روایت و محتوای فکری و اسلوب خاص این دو رمان پاورقی پرداخته است. یافته ها: رمانهای عامه پسند را به دلیل داشتن کلیشه ها و چهارچوبهای معین در سراسر اثر، از عنوان گرفته تا پایانبندی، وقایع، شخصیّتها، خط سیر داستانی و درونمایۀ ثابت ازقبیل مثلثها و مربعهای عشقی، دل بستن دختر و پسری از دو طبقۀ اجتماعی مختلف، و طرح روی جلد میتوان از ادبیات نخبه گرا جدا کرد. همۀ این مشخصّه ها عمدتاً حول محوری ساده و برای جذاب کردن داستان رقم خورده اند. نتیجه گیری: زبان در این دو رمان، با توجه به نوع مخاطب، ساده، به دور از پیچیدگی و تکلف است. در هر دو رمان، عشق و وطن دو بنمایۀ اصلی هستند. درواقع عشق زمینی و عشق به وطن در موازات یکدیگر قرار دارند. ویژگی دیگر این دو اثر، زبان نمادین و کنایی آنهاست. شخصیتها در آنها متعدد بوده و هریک نمایندۀ قشر خاصی از جامعه هستند. در تهران مخوف شاهد انتقادات جدی به مسئلۀ زنان هستیم و رویکرد نویسنده بیشتر اجتماعی است، اما در ده نفر قزلباش، رویکرد اصلی تاریخی بوده و وطن‌پرستی و مذهب‌گرایی جلوۀ بیشتری یافته است.

analyzing the style of the popular footnote novel from 1320s to 1332s, with a look at tehran makhuf by mushfeq kazemi and ten people of qezelbash by hossein masrour

background and objectives: footnote novel is a new phenomenon and a branch of literature. this contemporary literary trend has attracted people'sattention and is rooted in popular literature and is a reflection of the current issues of society and reflects political, social and historical events like a mirror. as a social novel, along with the growth and richness of the literary stream, it shows the weaknesses and cultural defects of the society with simple language and generalstructure. at the same time as the political and social disturbances at the end of the qajar period, writers with a sharp pen showed the idiosyncrasies of the society. first, the social footnote novel tehran makhuf by mushfeq kazemi with the theme of love and simple prose and report-like language, and then the historical novel ten people of ghezelbash by masrour were written with the aim of encouraging patriotism. thepurpose of this essay is to analyze the style of these two works.methodology: this essay has investigated the narrative style and intellectual content and special style of these two novels with a descriptive-analytical method.findings: popular novels because of having certain stereotypes and frameworks throughout the work, from the title to the ending, events, characters, story line and fixed theme such as love triangles and squares, falling in love between a boy and agirl from two different social classes, and plot the cover can be separated from elitist literature. all these characteristics are mainly based around a simple axis and to make the story interesting.conclusion: the language in these two novels, according to the type of audience, is simple, far from complexity and difficulty. in both novels, love and homeland are two main characters. in fact, earthly love and love for the homeland are parallel to each other. another feature of these two works is their symbolic language and irony.there are many characters in them and each one represents a certain class of society.in tehran makhuf, we are witnessing serious criticism of women's issues, and the author's approach is more social; but in the ten people of ghezelbash, the main approach is historical and patriotism and religiousism are more prominent.