واکاوی سویه های ایدئولوژی و مذهب رمان «رود راوی» با تاکید بر نقد جامعه شناسانه

زمینه و هدف: نقد جامعه شناسانۀ رمان بعنوان شاخصه ای از جامعه شناسی ادبیات به بررسی تاثیر اجتماع بر محتوای اثر و نیز تاثیر محتوای اثر بر اجتماع میپردازد. این جستار به بررسی رمان «رود راوی» اثر ابوتراب خسروی با استفاده از رویکرد ساختگرایی تکوینی لوسین گلدمن پرداخته است و کوشیده ساختارهای سیاسی و اجتماعی حاکم بر فضای ذهنی نویسنده و جامعه را مورد تحلیل قرار دهد. روش مطالعه: پژوهش حاضر با روش اسنادی، تحلیل و نقد متن به همراه شواهدی، سعی در نمایاندن فضای اجتماعی حاکم بر دنیای نویسنده خواهد داشت تا بیان کند ساختارهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعۀ ایران در شکلگیری ساختارهای ذهنی نویسنده و پیدایش این رمان چه تاثیری گذاشته و چه پیوند و رابطه ای میان ساختارهای جامعه با ساختارهای رمان وجود دارد. یافته ها: با بررسی دقیق و موشکافانۀ مولفه های مدنظر در این رمان مشخص شد که این رمان اثری کاملاً اجتماعی و محصول ذهنیت و تفکر ایدئولوژیک نویسنده است که در آن ضمن بررسی تحولات اجتماعی و فرهنگی جامعۀ عصر خود، بازتابی از واقعیات اجتماعی و حاکم بر جامعه را نشان داده است. نتیجه گیری: این رمان در فضایی با مولفه های پسامدرنیستی نوشته شده است که عدم قطعیت بعنوان شاخصترین عنصر زبانی پسامدرنیستی این اثر به چشم می آید. مولفه هایی چون فراداستان و فرجامهای چندگانه، این رمان را در ردیف رمانهای پسامدرنیستی قرار داده است. ضمناً فضای پسامدرنیستی رمان، فضایی از اجتماع زمان اثر را به تصویر کشیده است که بیانگر دغدغه های فرقه ای و مذهبی است و فضایی خرافه گون را در آن نشان میدهد. مخاطب با فضایی سوررئال و مبهم روبرو میشود که چند داستان به موازات هم در حرکتند و ردپایی از حقیقت و وهم در کنار هم قرار گرفته است.

analyzing the ideology and religion of rood -e- ravi with an emphasis on sociological criticism

background and objectives: sociological criticism of the novel as an indicator of the sociology of literature investigates the effect of society on the content of the work and also the effect of the content of the work on society. this essay examines the novel rud-e- ravi by abu torab khosravi using lucien goldman's developmental constructivism approach and we have tried to analyze the political and social structures governing the author's and society's mental space.methodology: the present research will try to show the social atmosphere that governs the world of the author with documentary method, analysis and criticism of the text along with evidence, in order to state that the political, social and cultural structures of the iranian society in the formation of the author's mental structures and the emergence of this what is the impact of the novel and what is the relationship between the structures of the society and the structures of the novel.findings: by carefully examining the components considered in this novel, it was found that this novel is a completely social work and a product of the author's mentality and ideological thinking, in which, while examining the social and cultural developments of the society of his era, it is a reflection of social realities. and has shown the ruler of the society.conclusion: the findings show that this novel was written in a space with postmodernist elements, and uncertainty is seen as the most indicative postmodernist linguistic element of this work. components such as metafiction and multiple endings have placed this novel in the ranks of postmodernist novels. in addition, the postmodern atmosphere of the novel has depicted an atmosphere of the society of the time of the work, which expresses sectarian and religious concerns and shows a superstitious atmosphere in it. the audience faces a surreal and ambiguous atmosphere where several stories are moving in parallel and traces of truth and illusion are placed together.