بررسی چند بنمایۀ همانند در اسطورۀ چین و مصر و ایران در حماسۀ ملی

زمینه و هدف: این مقاله به شرح و بررسی چند بنمایۀ همانند و همخاستگاه از میان اسطوره های مصری و چینی پرداخته است و تطابق آنها با اساطیر ایران ‌کهن را که در حماسۀ ملی ما، شاهنامۀ فردوسی، بازتاب یافته مدنظر داشته است. از میان متون ایران به کتاب بندهش و اوستا و برخی کتب پهلوی اشاره شده است؛ اما منبع مستقیم برای استخراج شواهد و مستندات علمی، اشعار حماسی شاهنامه بوده است. روش مطالعه: روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی (شرح و تفسیر) و شیوۀ کار، کتابخانه ای بر پایۀ تطبیق و مقایسۀ متون اسطوره ای بوده است. در این مقاله از فیشهایی که در آنها داده ها و نتایج مطالعات و بررسیها نگاشته شده است، بهره برداری شد. یافته ها: دلیل همانندیها و قرابتهای بسیار نزدیک در اصول محوری باورهای اساطیری سه کشور در دو نکته دیده شد. نخست بنیاد فطری و ذاتی تعقل و ذهنیت نزدیک بشر؛ و دیگر پیوندهای جغرافیایی از آفریقا و آسیا و وجود جادۀ بازرگانی ابریشم که شاهراه ارتباطی فرهنگها بود. علاوه بر آن تسلط نظامی - سیاسی ایران در عصر هخامنشی بر مصر. از سوی دیگر عامل جوّی و باران و رودخانه های عظیم عوامل اسطوره ساز طبیعی هستند که در هر سه سرزمین باستانی مصر و چین و ایران با رشد کشاورزی سبب تقویت باورهای همانند شده است. نتیجه گیری: در این مقاله چند بنمایۀ کلیدی نظیر عصر زرین، فرمانرانی بر ابر و باد، مسخ و پیکرگردانی، ازدواج خویشاوندی و آیینهای دفع نحوست بررسی شده است.

examining several similar themes in the myth of china, egypt and iran in the national epic

background and objectives: this article describes and examines some similar and common themes from egyptian and chinese myths and considers their compatibility with ancient iranian mythology reflected in our national epic, ferdowsi's shahnameh. among the iranian texts, bandesh and avesta books and some pahlavi books have been mentioned; but the direct source for extracting evidence and scientific documents has been the epic poems of the shahnameh.methodology: the research method is descriptive-analytical (explanation and interpretation) and the working method is a library based on the comparison and comparison of mythological texts. in this article, the slips in which the data and results of studies and reviews are written were used.findings: the reason for the very close similarities and kinships in the central principles of the mythological beliefs of the three countries was seen in two points. first, the natural and inherent foundation of human reasoning and mentality; and other geographical links from africa and asia and the existence of the silk trade road, which was the communication highway of cultures. in addition, iran's military-political domination over egypt in the achaemenid era. on the other hand, atmospheric factors, rain, and huge rivers are natural myth-making factors that have strengthened similar beliefs in all three ancient lands of egypt, china, and iran with the growth of agriculture.conclusion: in this article, several key themes such as the golden age, ruling over the clouds and wind, transfiguration, kinship marriage, and rites of elimination have been examined