سبک‌ شناسی گفتمانی حکایتی از اسرارالتوحید با تکیه بر لایۀ واژگان و بلاغت

زمینه و هدف: در سبک‌شناسی گفتمانی خُرد، لایه های متن تجزیه و به لایه های مختلف تقسیم‌بندی میشوند. هریک از این لایه ها با در نظر گرفتن بافت موقعیتی و بیرونی بعنوان کلان لایه و با توجه به ایدئولوژی نویسنده مورد بررسی قرار میگیرند. در این پژوهش جهت به دست آوردن گفتمان غالب و سهم آن در کشف ایدئولوژی متن، به بررسی سبک‌شناسی گفتمانی حکایتی از اسرارالتوحید در دو لایۀ واژه ها و بلاغت پرداخته شده است. روش مطالعه: این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. یافته ها: اسرارالتوحید از کتابهایی است که به شیوه مقامات صوفیان نگاشته شده است. در این نوع ادبی کرامت نقش برجسته ای دارد و زبان در آن بار ایدئولوژیک مییابد و تمامی عناصر آن درجهت قدرت‌بخشی به جایگاه مشایخ صوفیه به کار میروند و در خدمت بازتولید قدرت آنها هستند. نتیجه گیری: بررسی لایۀ واژگان و رمزگانهای بکاررفته در متن نشان میدهد که گفتمان عارفانه ای که بر محور کرامت شکل گرفته است، وجه غالب گفتمانی دارد و سبک‌شناسی لایۀ بلاغی موید این مسئله است که متن ضمن انسجام و بلاغت، از ایدئولوژی نویسنده که همانا ارتقای مقام شیخ و تثبیت نهاد قدرت اوست، تاثیر پذیرفته است. کنشهای گفتار شیخ ابوسعید ابوالخیر که جهت تحریک، تحذیر و ترغیب مخاطب به کار رفته است، قطعیت و نفوذ کلام و جایگاه برتر شیخ را تایید میکند.

discourse stylistics of the story of asrar al-towhid based on vocabulary and rhetoric

background and objectives: in micro-discourse stylistics, the layers of the text are decomposed and divided into different layers. in order to obtain the dominant discourse and its contribution to the discovery of the ideology of the text, the discourse stylistics of the story of the mysteries of monotheism in two layers of vocabulary and rhetoric has been studied.methodology: this research does by descriptive-analytical method.findings: asrar al-towhid is one of the books written in the style of sufi authorities. dignity plays a prominent role in this type of literature, and language finds an ideological burden in it; and all its elements are used to empower the position of sufi elders and serve to reproduce their power.conclusion: examination of the layer of words and codes used in the text shows that the mystical discourse formed on the basis of dignity has a dominant discourse and the stylistics of the rhetorical layer confirms that the text, while coherence and rhetoric of the author's ideology, is the promotion of the sheikh abu sa’eed and the consolidation of the institution of his power has been affected.