بازخوانی فرمالیستی غزلی از مولانا و تبیین تبلور اندیشۀ مولانا در زبان

زمینه و هدف: بررسی اجزا و عناصر اثر ادبی و بازیابی چگونگی پیوند آنها با ساختمان کلّی اثر، خوانشی مبتنی بر شکل (فرمالیستی) از اثر است. در چنین خوانشی است که میتوان از میزان پیوند اجزای اثر در محورهای افقی و عمودی سخن گفت. در این پژوهش شکل و ساختار غزلی از مولانا با مطلع زیر (به کمک نشانه های درون‌متنی) بازخوانی شده است: سخن که خیزد از جان ز جان حجاب کند ز گوهر و لب دریا زبان حجاب کند روش مطالعه: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است که غزل شمارۀ 921 از کلیات شمس تبریزی به تصحیح بدیع‌الزمان فروزانفر را مورد بررسی قرار میدهد. یافته ها: بنمایۀ این غزل در همۀ بیتها این است که صورت، حجاب و درعین حال ابزار تجلی معناست. عالم هستی، عالم صور و معانی، بودها و نمودهاست و صور، حجاب معانیند و درعین حال معنا در صورت تجلّی میکند. برای رسیدن به معنا باید از قشر صورت گذشت. البته معنای مطلق قابل درک نیست و همواره پرده ای از پس پرده ای دیگر رخ مینماید و تنها در فنا و خاموشی است که معنا را درمیابیم. مضمون تقابل صورت و معنا و تقابل زوج واژه های مترادف آنها، در همۀ بیتهای غزل دیده میشود. نتیجه گیری: پیوندی که میان بیتهای این غزل دیده میشود، ساختاری انداموار را پدید آورده است و اندام کلی این غزل یکی از تقابلهای کلیدی صورت و معنا در اندیشۀ مولانا یعنی «موج و دریا» را در ذهن تداعی میکند. برای مولانا، محتوا ابزار تکامل صورت است و صورت مادۀ ظهور حقیقت معنا. شعر مولانا از درون او میجوشد و متناسب با نوع جوشش، قالب و صورت خود را مییابد. با همۀ این احوال نقد نو بدلیل اتکا به صورت نمیتواند نقد مناسبی برای عارفان رهیده از صور باشد.

formalistic reading of a lyric by rumi and explanation of the crystallization of rumi's thought in language

background and objectives: when the elements and components of a literary work are examined and how they are related to each other and their relation to the general structure of the work is retrieved, a basic (formalist) form reading is performed. it is with such a reading that we can talk about the degree of bonding of the components of the work (horizontal and vertical bonds). in this article, the form and structure of a lyric by rumi has been read with the following information (with the help of in-text symbols):a word that rises from the soul of the soul to veil the gem and the lips of the sea, the tongue of the veilmethodology: it is a descriptive-analytical research method that examines ghazal no. 921 from shams tabrizi's koliat, edited by badi ol-zaman farozanfar.findings: the feature of this sonnet in all verses is that the face is a veil and at the same time a means of expressing meaning. the world of existence is the world of forms and meanings, and forms are veils of meanings, and at the same time meaning manifests itself in the face. to reach the meaning, you have to go beyond the surface. of course, the absolute meaning cannot be understood and there is always one curtain behind another curtain, and it is only in death and silence that we understand the meaning. the theme of the contrast between form and meaning and the contrast between pairs of their synonymous words can be seen in all the verses of ghazal.conclusion: the link that can be seen between the verses of this ghazal has created an organ-like structure and the overall structure of this ghazal evokes one of the key oppositions of form and meaning in rumi's thought, wave and sea. for rumi, the content is the tool for the evolution of the form, and the form is the material for the emergence of the truth of meaning. rumi's poetry boils from inside him and finds its shape and form according to the type of boiling. however, due to the reliance on form, the new critique cannot be a suitable critique for mystics who are free from form.