تحلیل انتقادی غزلیات صائب ‌تبریزی بر مبنای نظریۀ نورمن فرکلاف (با رویکرد به جایگاه زهد و زاهد در اندیشۀ صائب‌تبریزی)

زمینه و هدف: با توجه به ظهور آراء و دیدگاههای جدید ادبی و ورود این حیطه ها به مطالعات پژوهشگران ادبی از جمله رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی، لزوم توجه به آثار ادبی به شیوه های متفاوت امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف یکی از شیوه های نوین تحلیل متن است که در آن مناسبات و روابط قدرت و ایدئولوژی در لایه های سه گانۀ توصیف، انسجام و تبیین مورد توجه قرار میگیرد. روش مطالعه: این پژوهش به شیوۀ توصیفی تحلیلی و بر مبنای داده کاوی به روش مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. جامعۀ آماری این پژوهش غزلیات صائب تبریزی با محوریت توجه وی به جایگاه زاهد میباشد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد میتوان در لایه ها و بافتهای زیرین و درونی غزلیات صائب با محوریت زهد و زاهدان ریاکار و نظام حاکم بر جامعه به مناسبات قدرت دست یافت. نتیجه گیری: بررسی غزلیات صائب تبریزی با محوریت زهد از نظر واژگان، دستور (توصیف)، انسجام و سطح تبیین نشان داد که ویژگیهای موردتوجه فرکلاف در نظریۀ تحلیل انتقادی گفتمان در چهارچوب و محور ارزشهای مختلف صوری در این اشعار وجود دارد.