واکاوی و تحلیل سبک‌شناسی داستان طنز نوجوان معاصر (از منظر محتوایی و فکری) با رویکردی انتقادی

زمینه و هدف: داستانهای نوشته شده برای گروه سنّی کودک و نوجوان باید علاوه بر جذابیت و گیرایی، حاوی محتوا و مضمون اجتماعی، اخلاقی، پندآموز و تربیتی باشد. ادبیات طنزآمیز بستر مناسبی است تا ضمن توجه به جنبه های سرگرم‌کنندۀ داستان، مخاطب کودک و نوجوان را درجهت رشد و پرورش فکری، یاری نماید. روش مطالعه: پژوهش پیش‌رو بر پایۀ مطالعات نظری و اسنادی به شیوۀ کتابخانه ای و روش تحلیل محتوا انجام شده است. جامعۀ موردمطالعه در این جستار پنج داستان از نویسندگان معاصر طنزپرداز در حیطۀ ادبیات کودک و نوجوان میباشد. دلایل انتخاب داستانهای مذکور در این جستار، میزان اقبال خوانندگان، تجدید چاپ و موفقیت آنان در جشنواره های گوناگون ادبی بوده است. یافته ها: برخی نویسندگان طنز در عرصۀ آثار کودک و نوجوان، تنها به جنبه های شوخی و تفننی بودن اثر توجه دارند و برخی دیگر در کنار توجه به جنبه های سرگرم‌کنندگی داستان، کشف هویّت، معنی زندگی و مسائل اجتماعی را مورد توجه قرار داده اند. نتیجه گیری: از میان نویسندگان موردبررسی، مرزوقی و اکبرپور بیشتر به جنبه های سرگرمی و طنز داستانهای خود توجه کرده اند و شفیعی، ایبُد و هاشمی به میزان بسیار زیاد و قابل توجهی در محتوای داستانهای خود مسائل مرتبط به جنبه های اخلاقی، معضلات اجتماعی و مسائل و دغدغه های فکری کودکان و نوجوانان را مورد توجه قرار داده اند