هنر فردوسی در توصیفات شاهنامه

زمینه و هدف: توصیف و تصویرآفرینی از مهمترین تواناییهای شاعر در خلق یک اثر منظوم بشمار می‌آید؛ زیرا او این کار را با استفاده از اندوخته های ذهنی و علمی خود و بکار بردن امکانات زبانی و بیانی انجام میدهد. شاهنامۀ فردوسی از جمله منظومه‎هایی است که از این منظر جایگاه رفیعی دارد. حکیم طوس در نهایت هنرمندی موقعیتها، اشخاص، گفتگوها، صحنه ها و رویدادها را توصیف نموده و تصاویر بدیع، جذاب و ماندگاری خلق نموده است. در این جستار سعی بر این است که راز زیبایی و جذابیت توصیفات فردوسی در شاهنامه مورد بررسی قرار گیرد، اینکه فردوسی چگونه و با استفاده از چه شگردهایی چنین تصاویری خلق نموده است؟ روش مطالعه: روش این پژوهش توصیفی و تحلیل محتواست. داده ها براساس مطالعات کتابخانه ای گردآوری و نمودار فراوانی نیز ترسیم شده است. جامعۀ آماری کل شاهنامه به کوشش سعید حمیدیان است. یافته‎ها: فردوسی در انواع صحنه‎های حماسی و غنایی، عناصر گوناگونی مانند انسانها، جانوران، طبیعت، اشیاء و حتی مفاهیم انتزاعی را توصیف نموده است. وی در این راه از امکانات زبانی (انواع جناس، انواع تکرار، موازنه و ترصیع، لغات و ترکیبات) و آرایه‎های بیانی (تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز) بهره برده است. نتیجه گیری: راز موفقیت توصیفات شاهنامه در استفاده از انواع عناصر وصف و هنرمندی و خلاقیت در بکارگیری امکانات زبانی و بیانی است. فردوسی با چیره دستی کم‌نظیر خود توانسته است اوج تصاویر حماسی و غنایی را بنمایش بگذارد.

ferdowsi art in the descriptions of shahnameh

background and objectives: describing and illustrating is one of the mostimportant abilities of a poet in creating a poetic work; because he does this byusing his mental and scientific resources and using linguistic and expressivepossibilities. ferdowsi shahnameh is one of the poems that has a high statusfrom this perspective. hakim toos has finally described the artistry ofsituations, people, conversations, scenes and events, and has created original,attractive and lasting images. in this article, an attempt is made to examine thesecret of the beauty and attractiveness of ferdowsi's descriptions in theshahnameh, how and by what tricks did ferdowsi create such images?methodology: the method of this research is descriptive and contentanalysis and data have been collected based on library studies and manydiagrams have been drawn.findings: the study of the descriptions of shahnameh shows that ferdowsidid not ignore humans, animals, nature, objects and even abstract concepts inboth epic and lyrical descriptions and in this way he used linguistic andexpressive possibilities.conclusion: the secret of the attractiveness of shahnameh descriptions inferdowsi's artistic and creative use of linguistic, expressive and imaginativepossibilities. with his unique mastery and using these facilities, he was able toshow the peak of epic and lyrical images that are unique in their kind.