سیری در شخصیت‌پردازی و مولفه های مادری اسطوره در قهرمان زن (با تکیه بر داستانهای سووشون و جای خالی سلوچ)

زمینه و هدف: شخصیت‌پردازی مهمترین رکن در ادبیات داستانی امروز است، بطوریکه دیگر ارکان و عناصر مانند حقیقت مانندی، صحنه، فضا، رنگ، و گفتگو تحت تاثیر ساخت و پرداخت «شخصیت» قوت و قوام پیدا میکنند. از طرف دیگر آنچه در پرورش عنصر شخصیت در داستانهای مدرن مورد توجه میباشد، بکارگیری مولفه های روانشناسانه است. در این میان آموزه های روانشناسانۀ یونگ (آرکی تایپ= کهن الگوها) بیشترین اثرگذاری را داشته است. بر همین اساس هدف پژوهش حاضر واکاوی نقش اسطوره- تاریخی مادری قهرمان زن (با تکیه بر دو رمان معروف سووشون و جای خالی سلوچ، به ترتیب اثر سیمین دانشور و محمود دولت‌آبادی) است. روش مطالعه: این پژوهش به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام پذیرفته است. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه، داستانهای «سووشون» اثر سیمن دانشور و «جای خالی سلوچ» اثر محمود دولت‌آبادی بوده است. یافته ها: سیمین دانشور و محمود دولت‌آبادی از داستان‌نویسان معروف و صاحب سبک معاصر بوده و از این حیث تاثیرات تکنیکی و هنرمندانۀ فراوانی بر جریان داستان‌نویسی بعد از خود داشته اند. این دو تن در موضوع «شخصیت» و «شخصیت‌پردازی» بسیار موفق بوده اند؛ بطوریکه خواننده با شخصیتهای قهرمان در داستانهای آنها همراهی و همذات پنداری میکند و آنچه را بعنوان «پیام» در لابلای رویدادها پیچیده شده است، به جان و دل میپذیرد. یکی از شخصیتهای برجسته در داستانهای این دو نویسنده، زن- بویژه در مقام مادری است. نتیجه گیری: این دو نویسنده، با وجود تفاوت جنسیتی که میان آنهاست، در ارائۀ چهره و الگویی حقیقی از زن شرقی- ایرانی (در ابعاد اسطوره ای و تاریخی) اشتراک نظر داشته و این نقش را، آنگونه که شایستۀ مقام باستانی و تاریخی این طبقه در مناسبات فرهنگی و اجتماعی تاریخ مورد مطالعه بوده، بتصویر درآورده اند.

the characterization and maternal components of the myth in the female protagonist (based on the stories of suvashun and jai khali of sulooch)

background and objectives: characterization is the most important element inmodern fiction.so other elements such as: truth-likeness, scene, space, color, dialogue, andetc. which become stronger and more consistent under the influence of the compositionand dealing in character”. on the other hand, what is considered in cultivating theelement of character in modern stories, it is the use of psychological components. amongthese, jung's psychological teachings (archetype = archetypes) have been the mostinfluential. therefore, the purpose of this study is to investigate the myth-historical role ofthe mother of a female heroine (based on two famous novels: suvshun and jai khalisulooch, respectively: simindaneshvar and mahmoud dolatabadi).methodology: the study method in this research has been the collection of libraryresources and based on analysis and description. in the first stage, by studying the storiesof suvashun (by simindaneshvar) and jai khali sulouch (by mahmoud dolatabadi), themother role of female heroes (zari and morgan) is considered. and then, this role isevaluated from the perspective of myth or archetype with their historical and realsituation .findings: siminduneshvar andmahmoud dolatabadi were famous novelists with acontemporary style, and in this case, they have had many technical and artistic influenceson the progress of storytelling after themselves. these two writers have been authoritativein the subject of personality and characterization, so that the reader associates andidentification with the character of the hero in their stories. and what is wrapped up as amessage in the midst of events is accepted by the soul .one of the prominent characters in the stories of these two writers is a woman - especiallyas a mother .conclusion: the results of this study indicate that: simindaneshvar and mahmmooddolatabadi have been the most famous and influential writers of the present century whohave had special skills in composition and dealing for their narrative elements - especiallycharacters. despite the sex differences between them, these two authors have shared inpresenting a true face and model of an eastern-iranian woman (in mythological andhistorical dimensions). and this role has been portrayed as befitting the ancient andhistorical position of this class in the cultural and social relations of the studied history.