بررسی سبک غزلهای امیرخسرو دهلوی

زمینه و هدف: بررسی سبک شعر گامی ارزشمند جهت شناخت و تحلیل دقیقتر اشعار دوره های مختلف و آگاهی از ارزش هنری آنها و پی بردن به تاثیرپذیری شاعران از آثار گذشتگان و معاصران است. امیرخسرو دهلوی از غزلسرایان پارسی‌گوی هندی نیمۀ دوم سدۀ هفتم و اوایل سدۀ هشتم هجری است. در این مقاله غزلهای این شاعر برجسته در سه سطح زبانی، ادبی و فکری و نیز ابداعات خاصّ شاعر، با آوردن نمونۀ ابیات بررسی میشود. روش مطالعه: مقالۀ حاضر مطالعه ای توصیفی- تحلیلی ‌است که بر اساس مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. جامعۀ آماری غزلهای موجود در دیوان اشعار امیرخسرو دهلوی تصحیح اقبال صلاح الدین است. یافته‎ها: مطالعه بر روی غزلهای امیرخسرو حاکی از این است که شاعر با تسلّط به زبان فارسی، ذوق عرفانی، توانایی هنری در بکارگیری اوزان و بحور مختلف، و استفاده از انواع فنون بیانی و بدیعی در سطح گسترده و ابداعات خاصّ خود،‌ غزلهای زیبا و کم‌نظیری خلق نموده است. نتیجه گیری: عشق و مضامین وابسته به آن مهمترین محور شعری غزلهای امیرخسرو است. در سطح زبانی شاعر با استفاده از اوزان متنوع و تنوع در کاربرد موسیقی کناری و انواع آرایه های لفظی موثّر در موسیقی درونی، ساختار سبکی کلمات، ترکیبات و جملات، برجستگی زبانی غزلهای خود را بنمایش میگذارد. در سطح ادبی شاعر با بکار بردن انواع آرایه های بیانی و بدیعی، تصاویری هنری، نو و بدیع می‌آفریند. خداشناسی، تاثیرپذیری فراوان از قرآن، دعا و نیایش، عشق و معشوق، ناپایداری دنیا، اعتقاد به قضا و قدر، شکوائیه، مدح و مضامین عامیانه، از مهمترین مولّفه های فکری امیرخسرو دهلوی است که در اغلب این موارد ردّپای عرفان را میتوان دید. همچنین، ابداعات امیرخسرو در سطوح مختلف زبانی، نحوی و ادبی سبب برجستگی وی در غزل شده است.

a study of amir khosrow dehlavi's lyric style

background and objectives: examining the style of poetry is a valuablestep to recognize and analyze more accurately the poems of different periodsand awareness of their artistic value and to understand the influence of poetson the works of the past and contemporaries. amir khosrow dehlavi is one ofthe persian persian lyricists of the second half of the seventh century and thebeginning of the eighth century ah. therefore, in this article, the sonnets of thisprominent poet are examined at three levels: linguistic, literary and intellectual,as well as special inventions of the poet, by giving examples of verses .methodology: this article is a descriptive-analytical study based on librarystudies. the statistical community is all the lyric poems included in amirkhosrow dehlavi's poetry collection, corrected by iqbal salahuddin.findings: the study of amir khosrow's lyric poems shows that the poet hascreated beautiful and unique lyric poems by mastering persian language,mystical taste, artistic ability in using different weights and meanings and usingvarious expressive and novel techniques on a large scalea and its owninnovations .conclusion: the result of research shows that love and its related themesare the most important poetic axis of amir khosrow's lyric poems. at thelinguistic level, the poet uses the various weights and variations in the use ofside music and a variety of effective word arrays in the inner music, the stylisticstructure of words, compositions and sentences, shows the linguisticprominence of his sonnets. theology, the great influence of the qur'an, prayerand supplication, love and affection, the instability of the world, belief in fateand destiny, skepticism, praise, folk themes, are among the most importantintellectual components of amir khosrow dehlavi that in most cases traces ofmysticism can be seen. also, amir khosrow's innovations in different linguistic,syntactic and literary levels have made him stand out in lyric poetry.