حاکم و پهلوان عاشق در ادا و شاهنامه

زمینه و هدف: ادای منظوم و ادای منثور دو متن کهن به زبان نورس باستان هستند که مهمترین منبع در شناخت اسطوره های اسکاندیناوی بشمار میروند. محققان اسطوره شناس به برخی شباهتهای بنمایه ای ادا و شاهنامه (از جمله ماجرای پسرکشی) اشاره کرده اند؛ البته شباهت بنمایه ها در این متنهای اسطوره ای بسیار گسترده تر از این نمونه است و با بررسی دقیقتر و مطالعۀ تطبیقی ادا و شاهنامه میتوان به فهرست این شباهتها اضافه کرد. روش مطالعه: این مقاله پژوهشی است نظری که با استفاده از روش‌ تحلیلی-توصیفی و همچنین مطالعۀ تطبیقی، الگوهای مشابه میان برخی داستانهای ادا و شاهنامه را نشان میدهد. یافته ها: این مقاله با تکیه بر داستانهای عاشقانه در ادا و شاهنامه نشان میدهد که در این حوزه نیز شباهتهای چشمگیری میان دو متن میتوان یافت؛ این بنمایه های مشترک از آغاز رابطۀ عاشقانه تا ازدواج و خصوصاً مسیری که برای رسیدن به مرحلۀ وصال و ازدواج طی میشود بچشم میخورد. نتیجه گیری: داستان عاشقانۀ «فریر و گرد» از نظر نوع شروع رابطه با زال و رودابه و از نظر طی مراحل سه گانه برای جلب رضایت معشوق (یعنی وعدۀ مال و ثروت، تهدید، و جادو و افسون) به داستانهایی از قبیل زال و رودابه، ازدواج پسران فریدون، کیکاووس و سودابه، و بعدتر سیاوش و سودابه شبیه است. چنانکه مثلاً الگوی «مناظره» برای اثبات خرد نیز در زال و رودابه و سویبدگ و منگلود عیناً دیده میشود. در هر حال بنظر میرسد همین مطالعۀ تطبیقی را میتوان در سطح داستانهای دیگر ادا و شاهنامه نیز انجام داده و مشترکات دیگری نیز بدست آورد.

the ruler and the hero of love in ada and shahnameh

background and objectives: poetic recitation and prose recitation are two ancient texts in the ancient norse language that are the most important source in understanding scandinavian myths. mythological scholars have pointed out some basic similarities between ida and shahnameh (including thestory of the murder of a boy); of course, the similarity of the themes in these mythological texts is much broader than this example, and with a more detailedstudy and comparative study of ada and shahnameh, we can add to the list of these similarities.methodology: this article is a theoretical research that shows the similar patterns between some of the stories of ida and shahnameh using analyticaldescriptive method as well as comparative study.. findings: this article, relying on love stories in ada and shahnameh, shows that in this area, significant similarities can be found between the two texts; ienjoy these commonalities from the beginning of a romantic relationship to marriage, and especially the path that is taken to reach the stage of reunionand marriage. conclusion: the love story of freer and gerd in terms of the type of beginning of the relationship with zal and rudabeh and in terms of the three stages to satisfy the beloved (ie the promise of wealth, threats, and magic and sorcery) to stories such as zal and rudabeh, the marriage of the sons offereydoun, kikavous and soodabeh, and later siavash and soodabeh is similar. for example, the pattern of debate to prove wisdom can be seen in zal,rudabeh, swibdeg and manglood. in any case, it seems that the same comparative study can be done at the level of other stories of shah and shahnameh and other commonalities can be obtained.