تحلیل روانشناختی غفلت و اهمالکاری از دیدگاه مولوی و نظریۀ رفتاردرمانی عقلانی-هیجانی آلبرت الیس

زمینه و هدف: مثنوی معنوی در آموزه های ارزشمند خود به شیوۀ تمثیل، با بیان حکایات و نکات اخلاقی همواره انسان را از نگرشهای غیرمنطقی، غیرعقلانی و بیهوده که زمینه ساز اعمال ناپسند میباشند، برحذر میدارد تا هنگام بروز رنجها و ناگواریها مناسبترین راهکار را انتخاب نماید. آلبرت الیس روان‌شناس معروف نیز در نظریۀ رفتاردرمانی عقلانی-هیجانی خود به دوازده باور غیرمنطقی و غیرعقلانی در ذهن اشاره دارد که اعتقاد به آنها موجب اضطراب و آشفتگیهای روحی افراد میشود. یکی از این نظریه ‌ها در مورد اهمالکاری میباشد و در پی آن است که چرا انسان تصمیمات خود را به تاخیر می‌اندازد؟ اهمالکاری تمایل به اجتناب از فعالیتها و واگذار کردنِ انجام آنها به آینده تعریف شده است. در این مقاله ضمن بررسی موضوع غفلت از دیدگاه عرفانی مولوی بعنوان یکی از عوامل رنجهای بشر و همچنین اهمالکاری که معادل روان‌شناسی این مبحث میباشد، از میان مصداقهای شیوۀ درمانی الیس در مثنوی، یک حکایت بعنوان نمونه مورد بررسی و مطابقت قرار گرفته است. روش مطالعه: این پژوهش براساس شیوه تحلیلی-توصیفی و فیش‌برداری از منابع مختلف بویژه مثنوی انجام شده است. یافته ها: در باب اهمالکاری مولانا و الیس بر این باورند که تاخیر در انجام کارها و واگذار کردن آنها به فردا و آینده بتدریج بصورت عادت ناپسند درآمده و ترک آن بسیار دشوار خواهد بود و موجب ازدست رفتن فرصتهای عمر و عدم بهره ‌مندی از مواهب زندگی خواهد شد. نتیجه گیری: مولانا از قرنها پیش و الیس هر کدام به شیوۀ خاص خود تلاش نموده اند تا انسان قدر زمان و فرصتها را قبل از آنکه دیر شود، بداند و بتواند باورهای منفی و بیهوده را در ذهن خود تغییر دهد تا گرفتار خطاهای شناختی و رفتاری نشود و به تعادل روحی و آرامش برسد.

psychological analysis of negligence from the point of view of rumi and albert ellis'stheory of rational-emotional behavior therapy

background and objectives: masnavi manavi in its valuable teachings inthe form of allegory, by telling moral anecdotes and points, always warns managainst irrational, irrational and useless attitudes that are the cause of baddeeds, in order to choose the most appropriate solution when suffering andmisfortunes occur. the famous psychologist albert ellis in his theory of rationalemotionalbehavior therapy refers to twelve irrational and irrational beliefs inthe mind, the belief in which causes anxiety and emotional turmoil. one ofthese theories is about procrastination and seeks to explain why man delays hisdecisions. procrastination is defined as the tendency to avoid activities andleave them to the future. in this article, while examining the issue of neglectfrom rumi's mystical point of view as one of the causes of human suffering andalso procrastination, which is equivalent to the psychology of this issue, one ofthe examples of ellis treatment in masnavi, an anecdote has been studied andmatched.methodology: this research is based on analytical-descriptive method andtaking notes from various sources, especially masnavi.findings: regarding the procrastination of rumi and ellis, they believe thatdelay in doing things and leaving them to tomorrow and the future willgradually become an unpleasant habit and it will be very difficult to leave it,causing the loss of life opportunities and not enjoying the blessings of life. willbe.conclusion: for centuries, rumi and ellis have each tried in their own way toappreciate time and opportunities before it is too late and to be able to changenegative and vain beliefs in their minds to make cognitive and behavioral errors.do not and reach spiritual balance and peace