بررسی سبک فکری شاعران انقلابی معاصر درمورد مفاهیم اخلاقی و ارزشی (با تکیه بر اشعار سلمان هراتی، علیرضا قزوه، طاهره صفّارزاده، قیصر امین‌پور، احمد عزیزی، محمد‌مهدی سیّار، و...)

زمینه و هدف: اخلاق یکی از بنیادیترین اصول هر جامعه محسوب میگردد که جایگاه خاصی در ادبیات دارد. شعر و ادبیات فارسی در جریان تحولات ایدئولوژیکی و فکری انقلاب اسلامی پا به عرصۀ تازه ای نهاد؛ تا جایی که در رویارویی با حوادث و اتفاقات دنیای مدرن و جریانات روشنفکری غربی شاهد بروز و ظهور تحولات اساسی و چشمگیر در آثار شاعران ارزشی و انقلابی هستیم. شاعران و هنرمندان انقلابی در سالهای پس از پایان جنگ با بهره گیری از آرمانهای انقلابی و تعالیم دینی تغییراتی را در مفاهیم اخلاقی در قالب مضامین شعری ایجاد نمودند. ازآنجاکه تاکنون دربارۀ محتوای اخلاقی شعر انقلابی دوران معاصر مقاله و پژوهش مبسوطی بصورت مستقل انجام نشده است، در این پژوهش به واکاوی مفاهیم و ارزشهای اخلاقی در اشعار شاعران انقلابی پس از خاتمۀ جنگ تحمیلی و دوران هشت سالۀ دفاع مقدّس پرداخته میشود. ازآنجاکه در دوران معاصر ‌بویژه در دهۀ هفتاد و هشتاد تحولات سیاسی و اجتماعی قابل توجهی در کشور رخ داد، این حیطۀ زمانی برهۀ قابل توجهی را از حیث موضوع مورد مطالعه دربر میگیرد. روش مطالعه: این پژوهش براساس روش کتابخانه ای و شیوۀ توصیفی–تحلیلی انجام گرفته است. یافته ها: در اشعار شاعران مذکور، بیشتر تاکید ایشان بر مفاهیم اخلاقی و ارزشی چون عدالت، نوع‌دوستی، پرهیز از مدگرایی، مبارزه با بدحجابی، جبهه گیری علیه روشنفکری غربی و یادآوری فضایل اخلاقی اسلامی-عاشورایی است. نتیجه گیری: شاعران آگاه سبب بیعدالتی در بین طبقات اجتماعی جامعه را در گرو ضعفهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و هنجارشکنی مسئولان دانسته و زبان به انتقاد میگشایند که بر این اساس در حوزۀ اخلاق توجه و رویکرد اخلاق اجتماعی را بیشتر مدنظر داشتند تا پرداختن به اخلاق فردی. البته این مطلب بدان معنا نیست که در این باب به بحث و واکاوی ارزشهای فردی توجهی نداشته اند، اما در مقام مقایسه، مسائل مربوط به اخلاق اجتماعی تا حدودی بصورت دقیقتر و ریزبینانه تری مورد توجه قرار گرفته است.