تحلیل سبک‌شناسی اشعار آیینی شاعران پس از انقلاب

زمینه و هدف: سبک، شیوۀ بیان یک نویسنده یا شاعر است. این اصطلاح در حال حاضر درمورد روشهایی بکار میرود که ازطریق بکار بردن فنون و مفهومهای زبان‌شناسی به مطالعۀ تحلیلی ادبیات میپردازد. همچنین زاویۀ دید، مسائل زبانی، چگونگی شخصیت‌پردازی و چندوچون جهت‌گیری درونمایه را تعیین ‌میکند. شعر آیینی بگونه ای از شعر متعهدانه گفته میشود که ازجهت معنایی و محتوایی صبغۀ کاملاً دینی دارد و از آموزه های وحیانی، فرهنگ عترت و ولایت و تاریخ اسلام سرچشمه میگیرد. مناسبتهای مذهبی، ستایش چهره های دینی، توجه به مقوله های قدسی و ملکوتی و تزکیه و تهذیب نفس انسانی، در هستۀ مرکزی شعر مذهبی قرار دارد. ازآنجاکه سبک‌شناسی ابزاری برای شناسایی هویت انسانی، علمی، ادبی و ایدئولوژیک شاعر است، این مقاله براساس سبک‌شناسی لایه ای (مدرن) به بررسی و تحلیل سبک‌شناسی اشعار آیینی در آثار شاعران پس از انقلاب چون قیصر امین‌پور، سلمان‌هراتی، علی‌ معلّم دامغانی، موسوی گرمارودی، سید حسن حسینی و علیرضا قزوه پرداخته است. روش مطالعه: این مقاله براساس مطالعات کتابخانه ای و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی انجام شده ‌است. یافته ها: توجه به موسیقی درونی، برجسته سازی مفاهیم و مضامین، استفاده از ترکیبات تازه و بدیع، روانی و سادگی هوشمندانه، استفادۀ هنرمندانه از عناصر بلاغی، تصویرسازی مخیّل و عاطفی، مخاطب‌محوری، مفهوم‌گرایی، تاکید بر نهادینه ساختن مضامین دینی، انقلابی، انسانی و آرمانی از جمله ویژگیهای سبکی شاعران انقلاب است. نتیجه گیری: این شاعران از تمام امکانات و عناصر شعر درجهت تبیین اندیشه های دین‌باورانه بهره ‌برده اند و براساس همین اندیشه ها و مضامین علوی، حسینی و عاشورایی، آنها را میتوان‌ شاعرانی مفهوم‌گرا نامید. نگاهی به جنبه های ادبی و زبانی شعر آنان نشان‌ میدهد با موازین ادبی و زبانی گذشته و حال آشنایی دارند و برای افزودن بر تاثیر کلام خود هر کجا که مناسب دانسته از آنها بهره ‌برده اند.