بررسی سبک شناسی نسخۀ خطی «مجلس آرای محمد محسن شیرازی»

زمینه و هدف: نسخۀ مجلس آرا از متون تعلیمی از نوع اخلاقی-روایی قرن یازدهم هجری است که محمّد محسن شیرازی در چهل حدیث و مجلس به رشتۀ تحریر درآورده است. هدف این پژوهش بیان ویژگیهای شاخص سبکی این اثر است. روش مطالعه: پژوهش حاضر مطالعه ای نظری است و شیوۀ گردآوری اطلاعات آن اسنادی (کتابخانه ای) است. یافته ها: مقوله هایی چون کاربرد واژه ها، عبارات، احادیث به زبان عربی، کاربرد صورت کهن افعال استمراری، استفاده از افعال پیشوندی، حذف فعل به قرینۀ لفظی، استفاده از فعل جمع برای فاعل مفرد، بکار گرفتن افعال دعایی، بهره گیری از صنایع بدیعی لفظی و معنوی از جمله سجع، جناس، تشبیه، استعاره، تلمیح و... از شاخصه های مهم زبانی و ادبی اثر میباشد. از نظر سطح فکری به مباحث اخلاقی از جمله پند، موعظه و ارشاد با استناد به آیات و احادیث از پیامبر (ص) و ائمۀ معصومین (ع) و اشعار شعرای بزرگ پرداخته است. نتیجه گیری: مجلس آرا اثری است منثور آمیخته به نظم و دارای نثری ساده و روان و درعینحال دارای واژه های متقن و ترکیبهای منسجم و مستحکم و متضمن مضمونهای لطیف و بلند است و به سخن استادان برجستۀ قرون گذشته نزدیک است. گویا در این مورد روش سعدی در گلستان در مولف اثر تاثیر داشته است که بسامد آرایه های ادبی از جمله سجع، جناس و استعاره در آن بیشتر میباشد.