واکاوی مولفه های صلح در سبک فکری مولانا بر اساس مثنوی

زمینه و هدف: اگرچه مانند بسیاری دیگر از پدیده های انسانی، نمیتوان تعریف دقیق و عمیقی از عرفان و تصوف ارائه داد، به یک اعتبار میتوان آن را کوششی درجهت ترسیم دنیایی عاری از خشونت و صلح قلمداد کرد؛ خلق عالمی به دور از خشکی و تعصب همراه با نوع دوستی که همگی از مولفه های صلح جهانی در عرفان است. صلح بعنوان یکی از بنیادیترین نیازهای بشر در طول تاریخ، همواره کانون توجه فیلسوفان، عارفان و اندیشمندان بوده است. یکی از شاعران و عارفان ایرانی که در گسترش مفهوم صلح، مدارا، احترام و ارج گذاشتن بر تنوع و اختلاف میان فرهنگها و دوری از تشویش و کشمکش نقش برجسته ای را ایفا میکند، مولانا جلال‌الدّین محمد بلخی است. اندیشه های صلح‌آمیز مولانا و جان تازه و ناب کلام وی را در این خصوص میتوان تعبیر کرد. روش مطالعه: نگارندگان در این مقاله با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی قصد دارند از میان اندیشه های گوناگون مولانا که در اثر گرانسنگ وی «مثنوی‌معنوی» بیان گردیده است، صلح‌طلبی این شاعر و عارف را استخراج نمایند و پس از ذکر شواهد با تکیه بر مثنوی مولوی تصحیح رینولد نیکلسون، به توصیف و تحلیل داده ها و ارائۀ نتایج بپردازند. یافته ها: عارفی چون مولانا بخوبی به آفات و بحرانهای روح و روان بشر در قالب آموزه های جهانی پرداخته است و مهمترین مولفه های این صلح با هستی کائنات را در قالب کلام شیوا و رسای خویش بیان نموده است. در واقع رسیدن به صلح، موانع و چالشهای آن از جمله دغدغه های ذهنی اندیشۀ صلح‌طلب مولاناست. نتیجه گیری: جلوه های هستی‌شناسی صلح مولانا با کائنات از آشتی، تناسب و سازگاری اضداد موجود در عالم شروع میشود و به صلح با خداوند که کاملترین نوع صلح است ختم میگردد. نتایج این پژوهش که به شیوۀ توصیفی-تحلیلی بر مبنای داده های کتابخانه ای صورت گرفته است نشان میدهد که صلح با طبیعت، خود، دیگران و خدا چهار رکن اساسی صلح از منظری جهان شمول و کلی در سبک فکری مولانا در مثنوی مطرح شده است و مرکزیت این صلح از نظر مولانا عشق است.