بررسی سبک فکری عبدالحسین فرزاد بازتاب اندیشۀ «جهان‌وطنی» در رمان «خانۀ خار»

زمینه و هدف: اندیشۀ «جهان وطنی» یکی از مضامین نوپدید و مشترک در ادبیات ملل است که در دهه های گذشته بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است؛ در این مقاله به بررسی بازتاب اندیشۀ جهان وطنی در رمان «خانۀ خار» اثر عبدالحسین فرزاد پرداخته میشود. روش مطالعه: نوع این پژوهش کتابخانه ای بوده و بر پایۀ تحلیل محتوا ازطریق مطالعۀ منابع و فیش برداری و تجزیه و تحلیل فیشهاست. به این ترتیب که ابتدا به مطالعۀ منابع مربوط به اصطلاح شناسی و مفهوم شناسی «جهان وطنی» و مولفه های آن پرداخته شده و سپس با مطالعۀ رمان، جملات و نشانه های مرتبط با موضوع جهان وطنی را در قالب فیش استخراج کرده و در مرحلۀ پایانی، ابتدا به طبقه بندی موضوعی فیشها پرداخته و سپس به تجزیه و تحلیل مطالب اقدام شده است. یافته ها: عبدالحسین فرزاد در این رمان به بیان ایده ها و اندیشه های خود پرداخته و یکی از برجسته ترین اندیشه های او، «جهان‌وطن» است. این اندیشه در جای جای رمان از جمله در گفته های خود راوی، در شخصیتهای رمان از جمله قضابیک و در مجموع در تمامی عناصر رمان انعکاس یافته است. نتیجه گیری: بازتاب این اندیشه در رمان به معنای امیدواری نویسنده به تحقق آن نیست، بلکه او همواره به مخاطبان خود هشدار میدهد که مسیر کنونی جهان هرگز به «جهان‌وطن» منجر نخواهد شد و برای تحقق این مهم باید طرحی نو درانداخت. طرح و تدبیری که نویسنده برای تحقق «جهان‌وطن» پیشنهاد میدهد، «عشق» است که موضوع محوری رمان را تشکیل میدهد. فرزاد معتقد است عشق، حلقۀ گمشدۀ انسان معاصر است و در صورتی میتوان به فعلیّت یافتن انسانیت و تحقق «جهان‌وطن» امید داشت که عشق و عاطفه در تمامی زوایای زندگی انسان معاصر بروز و ظهور یافته باشد.