بررسی سبکی و محتوایی نسخۀ خطی مثنوی «کنزالمعارف» اثر محمدحسین ابن ‌محمدجعفر

زمینه و هدف: مثنوی کنزالمعارف اثر «محمدحسین ابن محمدجعفر» از آثار عرفانی و ارزشمند قرن سیزدهم هجری است. این اثر دارای 7078 بیت میباشد و در قالب مثنوی سروده شده است. در این پژوهش ضمن معرفی مختصری از نویسنده؛ «محمدحسین بن محمدجعفر» از شاعران (قرن 13 هجری) و معرفی اثر ارزشمندش مثنوی «کنزالمعارف»، به بررسی مختصات سبک‌شناسانه این اثر میشود. این کتاب ارزشمند تاکنون تصحیح و چاپ نشده و تنها نسخۀ باقی‌مانده آن با شمارۀ 10 -2156 در کتابخانۀ مجلس اسلامی قرار دارد. روش مطالعه: این پژوهش بر اساس روش توصیفی – تحلیلی انجام شده است. یافته ها: شاعر در این کتاب سعی دارد اندیشه‌های متعالی و عرفانی خود را که گویای توجه وی به مباحث اخلاقی، عرفانی، دینی و تعلیمی است، در قالب کلامی موزون و منظوم درآورد. نتیجه گیری: شاعر برای غنی کردن اشعار و اندیشه‌های خود از آیات و احادیث بهره جسته است. نکتۀ قابل توجه این است که اصلاً در اشعارش از هزل و کلمات رکیک استفاده ننموده است. کلام متین او با رعایت ادب و پاکیزگی سخن و لفظ درآمیخته و از این مجموعه، گنجینه و مخزنی پر از وعظ و نکات اخلاقی و تعلیمی ساخته است. او بارها در کتاب خود به داستانها، روایات دینی، حوادث تاریخی و اسلامی و شخصیتهای بزرگواری چون پیامبر اکرم و علی (ع) پرداخته و در کنار این مباحث آشنایی خوبی نیز به ادبیات فارسی و عربی دارد و به این داستانها و شخصیتها گاه اشاره میکند. بررسی سطوح فکری، زبانی و ادبی این اثر بیشک مسیر شناخت از تفکر و رویۀ علمی و ادبی این شاعر را برای علاقمندان و پژوهشگران هموارتر میکند.