تحلیل سبکی دیوان نرگسی ابهری

زمینه و هدف: برای شناخت و تحلیل دقیق اشعار یک شاعر، مهمترین شیوه، تدقیق و ارزیابی سبک‌شناسانۀ آثار اوست. موضوع این مقاله بررسی سبکی دیوان نرگسی ابهری، از سه ساحت زبانی، فکری و ادبی است. در این مقاله کوشش شده ضمن مشخص کردن سبک سخنوری شاعر، اثرپذیری او از سعدی و بویژه از حافظ با ذکر شواهد متعدد شعری نمایان شود و نیز جایگاه و اهمیت شعر این شاعر در عرصۀ شعر پایان قرن نهم و میانۀ قرن دهم نشان داده شود. روش مطالعه: پژوهش حاضر، مطالعه‌ای است نظری که به شیوۀ مطالعۀ کتابخانه‌ای انجام شده است. محدوده و جامعۀ موردمطالعه، دیوان نرگسی ابهری به تصحیح حمیدرضا قلیچ‌خانی است که توسط نشر روزنه منتشر شده است. یافته‌ها: شعر نرگسی، ساده و روان و عاری از تعقیدات لفظی و معنوی است. سبک او وقوعی است و بیان عشق مجازی و ذکر جزئیات دقیق این عشق در شعر او مشهود است. شعر او تصویری است تا بدیعی و تشبیه حسی اصلیترین ایماژ دیوان اوست. اندوه غربت و مفاهیم اخلاقی از موضوعات دیگر شعر اوست که در قیاس با موضوع اصلی (عشق مجازی) حضور کمرنگی دارند. نشانه‌های سبکی شعر قرون نهم و دهم در شعرش نمایان است. نتیجه‌گیری: گرایش به شیوۀ وقوع و اقتضای بیان دقیق جزئیات عشق، دلیل روی آوردن شاعر به زبان و بیان ساده و روان است که در آن تشبیهات حسی از مهمترین ابزارهای بیانی است. اثرپذیری او از حافظ مثل اکثر شاعران قرن نهم و اوایل قرن دهم به پیروی از سنت شعری زمانه بوده است. اندوه غربت در شعرش ناشی از مهاجرت او از موطن اصلی و مفاهیم اخلاقی برخاسته از روحیات لطیف شاعرانه و انسانی اوست. در شعر او تازگی و ابتکار دیده نمیشود و خود شاعر هم مدعی آن نیست. غریب‌گوری و همعصر بودن با شاعران برجسته دلایل گمنامی اوست.