انواع روان‌درمانی در مثنوی (با تاکید بر دفتر اول)

زمینه و هدف: مولانا با سرودن مثنوی در پی درمان روان انسانها و کاهش آلام آنهاست. او برای رشد و تربیت انسان و تعالی روح او به شیوه‌های مختلفی روی می‌آورد که از آن میان سه شیوۀ مهم و عملی او قصه‌درمانی، رنج‌درمانی و اجتماع‌درمانی است. قصه‌درمانی یکی از روشهای اساسی اوست. او با بیان قصه و تمثیل به مداوای بیمار میپردازد و برای سلامت روحی و روانی او راهکار مییابد. هدف اصلی قصه‌های او هدایت انسان ‌بسوی معنویت و کمال است. همچنین او رنج و درد را برای تصفیۀ روح و پاکی درون ضروری میداند. از نظر او لطف مطلق خدا برای آزمایش و ابتلای انسان، او را به ‌رنج می‌افکند. همچنین حضور در خانقاه و جمع سالکان و پیران را برای رشد و کمال انسان ضروری میداند. هدف این پژوهش بررسی ابعاد مختلف روشهای درمانی مولانا در دفتر اول مثنوی است. روش مطالعه: روش پژوهش این مقاله روش توصیفی و تحلیلی و بر پایۀ مطالعات کتابخانه‌ای است. یافته‌ها: متون ادبی دینی با الهام از جهان بینی دینی و تاثیرگذاری بر هر دو قلمروِ شناختی و عاطفی مخاطب خود میتوانند کاربرد فراوان داشته باشند. مثنوی یکی از شاخصترین و کارآمدترین متون عرفانی فارسی در این زمینه است. نتیجه‌گیری: روایت قصه، پذیرش رنج و معنایابی برای آن، و حضور در جمع خانقاهیان جزو شگردهای روان‌درمانی در مثنوی معنوی است. مولوی با پرورش مبانی و اصول عرفان و تصوف و بکارگیری آن در جهت درمان آلام روحی بشر، یکی از بزرگترین اندیشمندانی است که روان‌درمانگران میتوانند از آرا و اندیشه‌های او در این زمینه بهره گیرند.