نگاهی به سطح فکری سبک عراقی از دریچه‌ای تازه (نگاهی براساس مکتب رمانتیسم)

زمینه و هدف: اهمیت سبک عراقی تنها به اشتمال بسیاری از آثار فخیم ادبیات فارسی در آن محدود نمیشود، بلکه امروزه با توسعۀ علوم نقد و مطالعات آثار ادبای غربی، زوایای جدیدی از اعتبار و اهمیت این سبک مشخص گردیده است. مطالعات قرون اخیر در حوزۀ شرق‌شناسی و ارتباط ادب شرق و غرب، نشانگر آن است که بسیاری از ویژگیهای هنر و ادب غرب بویژه مکتب ادبی رمانتیسم در سده‌های هجده و نوزدهم میلادی، شباهت ملموسی با هنر و ادب شرق، خصوصاً ایران، هنگام استقرار سبک عراقی بر سخن سخنوران قرنهای شش تا نهم هجری در منطقۀ جبال، زاگرس و عراق عجم داشته که هدف از تحقیق پیشِ رو تحلیل سبک عراقی از این زاویه است. روش مطالعه: پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با هدف برجسته کردن شباهت ادبیات احساسگرای ایران و ادب رمانتیک غرب با شیوۀ استناد به سخنان و آثار اروپاییان و نیز ذکر و تحلیل نمونۀ آثار مرتبط سبک عراقی انجام پذیرفته است. یافته‌ها: پی بردن به شباهت بین ویژگیهای سبک عراقی و برخی از مولفه‌های مکتب رمانتیسم، خاصه در سطح فکری، از مهمترین دستاوردهای این پژوهش بشمار میرود. نتیجه‌گیری: مختصاتی چون احساسگرایی، تفرد، تخیل، دین‌مداری، درونگرایی و اندوه و نیز گرایش به طبیعت که مکتب ادبی رمانتیسم بدانها متصف است، در آثار ادبای سبک عراقی به شکلی بارز و متفاوت با مختصات مذکور در دیگر سبکهای ادبی خودنمایی میکند؛ بطوریکه براساس گفتۀ منتقدان و نیز وجود کتب ادبی غربی که با توجه به آثار ادب فارسی خصوصاً در سبک عراقی بنگارش درآمده‌اند، رگه‌های مشخصی از شباهت با رمانتیسم را در این سبک میتوان یافت.