چالش نیازها در شیوۀ شخصیّت‌پردازی رمان سووشون

زمینه‌ و هدف: شخصیّت اصلیترین عنصر ساختمان روایی هر داستان است و شیوۀ بیان و آفرینش آنها، نقش اساسی در روند پردازش پیرنگ و شکلگیری رویدادها و حرکت روبه‌جلو هر متن روایی دارد. اگر در داستان، شخصیّت وجود نداشته‌ باشد، ماجرایی رخ نخواهد داد. در این پژوهش شخصیّتهای اصلی رمان سووشون، یوسف و زری، از دیدگاه شیوۀ بیان مورد بررسی و واکاوی قرار گرفته‌است. بر مبنای الگوی سه‌گانه برتری‌طلبی، مهرطلبی و انزوا‌طلبی اوصاف شخصیتهایی است که اغلب شکلگیری آنها را متاثر از محیط و تربیت میدانند.روش مطالعه: ﭘﮋوﻫﺶ پیش رو، ﺑﺮ مبنای روش ﺗﻮصیفی تحلیلی و با شیوۀ مطالعۀ ﻛﺘﺎبخاﻧﻪای و ﻳﺎدداﺷﺖﺑﺮداری از آﺛﺎر کارن هورنای و رمان سیمین دانشور و ﺗﺤﻠﻴﻞ و ﺑﺮرﺳﻲ دو ﺷﺨﺼﻴّﺖ اصلی سووشون صورت گرفته‌است.یافته‌ها: قهرمانان اصلی داستان دو تیپ شخصیّتی قدرت‌طلب و مهرطلبند که نخستین، مرد و دیگری زن است. تحلیل نشان میدهد که علّت اصلی شکلگیری شخصیّت مهرطلب زنِ داستان، اضطرابها و نیازهایی است که وجود و حضور شخصیّت قدرت‌طلب مرد در زن برمی‌انگیخته‌است. این چالشها زن را دچار خودتصوّری کرده و به شخصیّتی تسلیم‌پذیر، خودسرزنش‌‌کننده و وابسته به محبّت و تصدیق دیگران مبدّل ساخته‌است. زری در انتهای این کشمکشهای درونی و بیرونی، آنچه را که در وجود افرادی چون یوسف میجُست و نسبت‌به عدم وجودشان در شخصیّت خود همیشه حسرت میخورد، به یکباره در خود میبیند. نیاز یوسف به قدرت‌طلبی از اضطرابی ناشی میشود که در ارتباط با تاثیر خارجیها میبیند. او میترسد برادران و هموطنان او به جان هم بیفتند و حس عدم امنیت در او نیاز به قدرتمندی و پیروزی را برمی‌انگیزاند. نتیجه‌گیری: شخصیّتها ﺑواسطۀ کشمکشهای دروﻧﻰ و ﺑﻴﺮوﻧﻰ متحوّل میشوند و جایگاه اجتماعی خود را دگرگون میکنند یا تسلیم شرایط جامعه میگردند. همانطورکه با مرگ ناگهانی شخصیّت مرد، یوسف، تحوّل در تیپ شخصیّتی مهرطلب میّسر میشود و فاصلۀ نابهنجار بین خودِ واقعی و خودِ تصوّری زن ازمیان میرود.