سبک شعر خواجه حسین مروی

زمینه و هدف: خواجه حسین مروی (تولد: مرو، ظاهرا934 وفات: کابل 979ق) از اخلاف علاء‌الدولۀ سمنانی، از شاعران، نویسندگان و هنرمندان خوب ایرانی در نیمۀ دوم قرن دهم، از سلک شاعرانی است که در دورۀ صفویه مقارن سلطنت شاه تهماسب اول (930-984ق) به سرزمین هند سفرکرده، در دربار ناصرالدین همایون شاه و فرزندش جلال‌الدین اکبرشاه از ارج و منزلت خاص برخوردار بوده است. موضوع این مقاله بررسی سبکی دیوان این شاعر در سه سطح زبانی، ادبی و فکری بر پایۀ کتاب کلیات سبک‌شناسی سیروس شمیساست. روش مطالعه: روش تحقیق در این مقاله بصورت تحلیلی توصیفی است. یافته‌ها: موضوعات شعری او عبارتند از: تحمیدیه، مدح، عشق، مفاخره، ساقی‌نامه، رثاء، پوچ‌انگاری هستی و اغتنام وقت، تقدیرگرایی و مطالب اخلاقی. تاثر کمرنگی از شعر سعدی و حافظ در اشعار او دیده میشود و تاثیر او بر فیضی بزرگترین شاعر پارسیگوی هند در قرن دهم که ارادت و شاگردی ویژه‌ای به مروی داشته_محسوس است. سبک او وقوع‌سرایی است و عشق مجازی در شعرش با سوز و تاثیر خاصی نمایان است. نتیجه‌گیری: از سنن شعری شاعران سده‌های پیشین هم در شعرش تاثیراتی دیده میشود. شعر او دربرگیرندۀ مضامین عاشقانه، مدح، رثاء، ساقی‌نامه و مضامین اخلاقی است. شعر او درعین عدم تکلف و خالی بودن از تعقیدات لفظی و معنوی باسوزوگداز و اثرگذار است. سیاقه‌الاعداد و ماده تاریخ دو صنعت بدیعی مورد علاقۀ اوست و ازلحاظ تصاویر شعری تشبیه محسوس ایماژ غالب دیوان است. با تصحیح کامل دیوان و اثر دیگر او میتوان گوشه‌های مبهمی از تاریخ ادبی ایران در قرن دهم را روشن کرد و چهرۀ واقعی این شاعر و هنرمند ارجمند ایرانی را بهتر نمایان کرد و در بررسی سیر تاریخی «غزل فارسی» از آن بهره‌مند شد.