تنوع و گستردگی فنون بیانی یک ویژگی ادبی در ترجمۀ امید مجد از نهج‌البلاغه

زمینه و هدف: ترجمۀ متون دینی بدلیل ویژگیهای خاص این متون، مبانی نظری ویژه‌ای به همراه دارد. این متون به دو دسته وحیانی و غیروحیانی تقسیم میشوند که حساسیت هر یک در گذر از ترجمه با دیگری متفاوت است. کتاب نهج‌البلاغه از متون دینی غیروحیانی اسلامی است. بدلیل جایگاه این اثر در میان ایرانیان، تا کنون بیش از پنجاه ترجمه به زبان فارسی از نهج‌البلاغه صورت گرفته است. با وجود این بهره‌برداری از این متون ترجمه‌شده بیشتر در حوزۀ معنا و مفهوم است و مترجم معمولاً از انتقال ظرافتهای زبانی، بیانی و ادبی متن اصلی ناتوان مانده است. ترجمۀ نهج‌البلاغه که اساس آن بر تواناییهای زبان و کاربردهای هنری آن است، به سواد زبانی، ذوق ادبی و توان هنری قابل توجهی نیازمند است. این پژوهش با هدف بررسی ترجمۀ منظوم امید مجد از نهج‌البلاغه ازنظر کاربرد فنون بیانی در آن انجام گرفته است. پرسش اصلی این پژوهش این است که میزان و نحوۀ کاربرد فنون بیانی در ترجمۀ مجد با توجه به متن اصلی نهج‌البلاغه، چگونه است؟روش مطالعه: این جستار با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است.یافته‌ها: ترجمۀ منظوم مجد از نهج‌البلاغه در مقایسه با متن اصلی، مترجم به سه شیوه از فنون بیانی در ترجمۀ منظوم خود سود جسته است: هم‌ترازی و مطابقت فنون بیانی با متن اصلی، خلاقیت در ترجمۀ فنون بیانی، و افزودن فنون بیانی در فرایند ترجمه.نتیجه‌گیری: مجد در ترجمۀ خود از نهج‌البلاغه کوشیده است در بخش بیان،تصاویر عاطفی و نحوۀ بیان حضرت علی (ع) را منعکس کند. این توفیق در کاربرد تشبیهات، استعاره‌ها، کنایه‌ها، تمثیلات و سایر فنون بلاغی این ترجمه مشهود است. مترجم سعی کرده تا جایی که به اصل ترجمه و ابلاغ پیام لطمه نخورد، با بهره‌گیری از صور خیال گوناگون، بافت ادبی و بلاغی متن اصلی را به زبان دوم منتقل کند.