بررسی بینامتنیت قرآنی در مقامات حمیدی

تلاش پژوهش حاضر بر استخراج وجوه بینامتنی قرآنی در کتاب گرانسنگ مقامات حمیدی بوده است. موارد احصایی شامل هفت نوع رابطه بینامتنی مشتمل بر سه نوع واژگانی:«بینامتنیت واژگانی از نوع برآیند سازی»، «بینامتنیت واژگانی از نوع وامگیری»، «بینامتنیت واژگانی از نوع ترجمه»، و چهار نوع متنی: «بینامتنیت کامل متنی»، «بینامتنیت کامل متنی با اثرپذیری از اسلوب قرآن کریم در جمله بندی»، «بینامتنیت کامل تعدیلی»و «بینامتنیت کامل تعدیلی با اثرپذیری از اسلوب قرآن کریم در جمله بندی»بوده است. این روابط بینامتنی میزان تاثیرپذیری عبارات و جملات کتاب مذکور از مفاهیم و عبارات کتاب مقدس مسلمانان -که از دیرباز منبع الهامبخش ادبا و نویسندگان مسلمان بوده را مشخص نموده است. مقامات حمیدی، اثر فاخر دوره های مصنوع و متکلف نویسی، حاوی موارد معتنابهی از عبارات عربی است که در خلال این عبارات، موارد متعددی از بهره گیری مستقیم و غیر مستقیم از مفاهیم و عبارات قرآنی به چشم میخورد. در این بررسی که به مدد تسلط سطحی نویسنده بر ظاهر قرآن کریم(حافظ قرآن) با تشخیص عبارات عربی غیر قرآنی و نیز عبارات مختلط عربی-قرآنی به صورت دقیق انجام شده است، با برشماری موارد بینامتنی قرآنی در شاخه های مزبور، میزان تاثیرپذیری مولف از قرآن کریم به تفکیک، مشخص شده و در نهایت با مقایسه فراوانی این بینامتنیت ها، مشخص گردید که بینامتنیت واژگانیِ وامگیری بیشترین، و بینامتنیت کامل تعدیلی با اثرپذیری از اسلوب قرآن کریم در جمله بندی، کمترین بسامد را در اثر قاضی حمیدالدینبه خود اختصاص داده است.