بررسی تحلیلی ساختار و محتوای داستان‌نویسی در غرب ایران معاصر

خاستگاه داستان ‌نویسی نوین اروپا است که با فاصله زمانیِ چشمگیری به شرق راه یافت. اگرچه پیشینه‌ای از روایات کهن شفاهی و بعضاً مکتوب از افسانه‌ها و حکایتها در همه کشورهای شرقی وجود داشته است، امّا تفاوت اساسی میان این گونه‌های روایی با داستان کوتاه و رمان وجود دارد. ترجمه آثار داستان‌نویسان غربی، زمینه آشنایی با ژانر ادبی داستان را برای مناطق شرقی و به تبع آن نویسندگان ایران و مناطق مختلف آن به ویژه غرب ایران فراهم کرد که نگاهی به ساختار و محتوای داستانهای نویسندگان غربایران، گویای این تاثیرپذیری است. پژوهش حاضر، ضمن بررسی آثار شاخص داستانی این مناطق چگونگی آغاز داستان‌نویسی و سیر ساختاری و محتوایی داستان‌نویسی را در غرب ایران تحلیل کرده‌است. بررسیها بیانگر آن است که داستانهای نویسندگان این مناطق با زبان روایی ساده و رئالیستی(رئالیسم اجتماعی)، زندگی مردمانی را روایت میکنند کهگرفتار فقر، جهل، روزمرگی و تنگناهای معیشتی هستند. از نظر عناصر داستانی نیز موضوع داستانها، رنگ اقلیمی، شیوه روایتگری و نوع شخصیّت‌پردازی برجسته‌ترین شاخصهای ساختاری داستانهای نویسندگان غرب ایران است. موضوع داستانهای آنان عمدتاً به مسائل و واقعیّات موجود در در منطقۀ غرب ایران در دورۀ پهلوی همچون، فقر، بیکاری، ظلم و ستم خوانین محلی و خشونت علیه زنان اشاره دارد که بیشتر آنها به شیوه روایتگری و نقالی، در قالب شخصیّتهای فرودست جامعه با رنگ و بوی اقلیمی بیان شده‌است.