تحلیل سبک‌شناختی قصاید مظاهر مصفا

قصیده از کهنترین قالبهای شعری است که از آغاز دوره پیدایش شعر فارسی، شاعران آن را عرصه بیان احساسات خود قرار داده و بسیاری از مدایح و توصیفات خود را در این قالب سروده‌اند. قصیده فارسی تا پایان قرن ششم دوره درخشان شکوفایی خود را پشت‌ سر نهاده و از قرن هفت به بعد رو‌بهافول نهاد و از معیارها و ساختار اصیل خود دور شد؛ اما در دوره مشروطه، با ساختار اصیل خود احیا شد. در دوره معاصر نیز شاعران بسیاری در این قالب شعر سروده‌اند که از میان آنها مظاهر مصفا به‌دلیل بهره‌گیری از این قالب شعری با سنت ‌شکنی خاص خود در این پژوهش مورد‌توجه قرار گرفته است. مظاهر مصفا ادامه‌ دهنده بسیاری از سنتهای شعر فارسی است؛ اما در قصیده به‌دنبال آن سنتهای کلاسیک نبوده‌ است؛ اگرچه برخی قصاید او مانند قصاید قدما مستحکم و با صلابت است، با‌این‌حال نوگرایی زمان نیز بر اشعار وی حاکم است؛ پرسش این است که قصاید او دارای چه ساختار و ویژگیهایی است که قصاید او را از قصیده‌سرایان معاصر و کهن متمایز میکند.در این مقاله باهدف ارائه بهترین الگو و زمینه برای آشنایی با ساختار و محتوای قصاید مصفا از روشهای آماری پژوهش و تحلیلهایمبتنی‌بر آن استفاده کردیم تا چهل قصیده وی را از وجوه مختلف موسیقی بیرونی، بیان، بدیع و... بررسی کنیم. بدین ‌منظور اشعار وی، در سه سطح زبانی، ادبی و فکری به همراه بسامد بکارگیری آرایه‌ها (لفظی یا معنوی)بررسی شد و با مقایسه صور خیال تقلیدی (کلیشه‌ای) و صور‌خیال ویژه مصفا که حاصل نگرش خاص اوست، چگونگی انعکاس پدیده ‌هاینو و کهن در قصاید وی بررسی گردید.