تحلیل ساختاری و محتوایی مثنویهای روایی شیعی در عصر قاجار

در عهد قاجار بنا به دلایل اجتماعی و سیاسی سرودن اشعار مذهبی رونق گرفت. یکی از گونه‎ های شعر مذهبی در این عصر مثنویهایی روایی بود که در آنها داستان زندگی پیامبر و امامان شیعه منظوم شده بود. منظور از روایی در اینجا آن است که مثنوی داستانی را روایت میکند. این مثنویها را از جهت محتوا میتوان در شش دسته کلی جای داد، اگرچه گاهی این تقسیم‌ بندی به‎خاطر ماهیت مثنویها نمیتواند کاملا دقیق باشد و همپوشانیهایی دارد و برخی آثار به‎گونه ‎ای هستند که میتوان آنها را در بیش از یک دسته قرارداد. این شش دسته عبارتند از پیمبرنامه‌ها، حیدری ‎نامه‌ها، حسینی ‎نامه‏ها، مختارنامه‎ها، امام ‎نامه‎ها و مولودنامه‎ها. بیشترین محتوا به نقل داستان کربلا یعنی حسینی‎ نامه‎ها اختصاص دارد و پس از آن غلبه با حیدری ‌نامه‎هاست. هدف از نگارش این مقاله معرفی سطح فکری و ساختار و محتوای این مثنویهاست.