بررسی محتوایی و تصویری شعر عبدی بیگ با تکیه بر منظومه هفت اختر

تعمّق و تدبّر در پشتوانه‌های فکری و دقایق هنری آثار ادبی، گامی‌ست موثر جهت احیاء و شناسایی هرچه بهتر میراث گرانسنگ ادب فارسی و فرهنگ اصیل و پر مایه‌ای که از دیرباز در ایران زمین ریشه داشته و در پیوند با اندیشه و عرفان اسلامی غنیتر شده است. زین‌العابدین عبدی بیگ نویدی شیرازی از نظیره‌پردازان و موّرخان توانمند و پرکار عهد صفوی است که چهرۀ ادبی و آثار شعری او در ایران، کمتر مورد توجه و عنایت ادب پژوهان قرار گرفته و عمدۀ اشتهار وی به سبب تالیف آثار تاریخی بوده است. وی به پیروی از سنّت تقلید و تتبّع در آن دوره، منظومۀ غنایی هفت اختر را در برابر هفت پیکر نظامی سروده و ضمن اشاره به زندگی بهرام گور، هفت داستان مستقل و پرماجرا را از زبان شاهدختهای بهرام به رشته نظم کشیده است. اثر او هرچند که در مقابل شاهکار نظامی و آفرینشهای هنری او مجال خودنمایی نمی‌یابد، به جهت برخورداری از برخی نوآوریها در حوزه خلق مضامین و شگردهای تصویری، اشارات اخلاقی و عرفانی، رویکردهای اجتماعی و انتقادی و نمایش فرهنگ توده، در خور تامل و پژوهش خواهدبود. این جستار در دو بخش، ابتدا به بررسی و تحلیل ژرفساخت منظومه با تکیه بر شاخصهای برجسته فکری، تعلیمی و اجتماعی میپردازد و در بخش دوم، زیباییهای تصویری شعر عبدی بیگ را از رهگذر کاربرد فنون بلاغی و تناسب تصویر و موضوع، شناسایی و تبیین مینماید.