ارزیابی پایداری سیستم‎های کشاورزی با استفاده از شاخص تجمیعی در شهرستان پاکدشت

سیستم‌های کشاورزی در مناطق گرم و خشک با سرعت بالایی در حال تحول است. کشاورزان به منظور سازگاری با کم‌آبی، به شیوه‌های جدید مبتنی بر کشت گلخانه‌ای روی آورده‌اند. درآمد بلند مدت، امنیت غذایی و سازگاری مردم مناطق خشک تا حد زیادی به پایداری این شیوه‌های کشاورزی بستگی دارد. در این زمینه، ارزیابی سطح پایداری این سیستم‌های کشت بسیار مهم است. مطالعه حاضر تلاش می‌کند تا پایداری شیوه‌های کشاورزی در منطقه گرم و خشک شهرستان پاکدشت را با تعریف یک شاخص تجمیعی(agi)(1) با استفاده از چهار شاخص اصلی ثبات، سازگاری، بهره‌وری و عدالت، پایداری را ارزیابی و عوامل تعیین‌کننده اصلی را بررسی ‌کند. به این منظور یک مطالعه میدانی در سه روستا با سیستم‎های کشت متفاوت در شهرستان پاکدشت انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های ساختاریافته، بحث‌های گروهی متمرکز، مشاهدات میدانی، اطلاعات ثانویه جمع‌آوری شد. مجموعه جامعی از شاخص‌های فرعی مناسب برای سنجش شاخص‌های اصلی شناسایی شد. شاخص‌های اصلی و شاخص‌های فرعی با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی فازی(2) برای اندازه‌گیری سطح پایداری روستاهای مورد مطالعه وزن‌دهی شدند. در بین شیوه‌های کشاورزی مورد مطالعه، روستای گلزار بیشترین پایداری، روستاهای کریم‌آباد و ارمبویه در رتبه‎های بعدی قرار گرفتند. رویکرد کل‌نگر و میان رشته‎ای به کار گرفته شده در این پژوهش، پتانسیل یک چارچوب مفید برای ارزیابی پایداری را داشته و خلاصه‌ای مفید از مسائل و مشکلات پایداری را فراهم می‌کند. لذا اطلاعات به دست آمده از این مطالعه پتانسیل استفاده در تدوین سیاست‌های این بخش از کشور را دارا است.

assessing the sustainability of agricultural systems using an aggregated index in pakdasht township

agricultural systems in hot and dry regions are evolving at a high speed. in order to adapt to water scarcity, farmers have turned to new methods based on greenhouse cultivation. the long-term income, food security and adaptability of people in dry areas largely depend on the sustainability of these agricultural practices. in this context, it is very important to evaluate the level of sustainability of these cultivation systems. the present study tries to evaluate the sustainability of agricultural practices in the hot and dry region of pakdasht township by defining an aggregated index (agi) using four main indicators of stability, compatibility, productivity and equitability, and evaluates the main determining factors. for this purpose, a field study was conducted in three villages with different cultivation systems in pakdasht township. data were collected through structured questionnaires, focus group discussions, field observations, and secondary data. a comprehensive set of sub-indicators suitable for measuring the main indicators was identified. the main indicators and sub-indices were weighted using fuzzy analytic hierarchy process to measure the level of sustainability of the studied villages. among the agricultural methods studied, golzar village is the most sustainable, karimabad and eramboye villages are ranked next. the holistic and interdisciplinary approach used in this research has the potential of a useful framework for sustainability assessment and provides a useful summary of sustainability issues and problems. therefore, the information obtained from this study has the potential to be used in formulating the policies of this part of the country.