کاربرد شاخص‌های کیفی و آسیب‌پذیری در ارزیابی و مدیریت کیفیت آب‌های سطحی (مطالعه موردی: رودخانه شصت دره در شهرستان تربت حیدریه)

شاخص‌‌های کیفی nsfwqi و irwqisc و شاخص آسیب‌‌پذیری wrastic از شاخص‌‌های مطرح در ارزیابی کیفی آب‌های سطحی می‌‌باشند. در تحقیق حاضر، شاخص‌‌های فوق به منظور بررسی کیفیت آب رودخانه شصت‌‌دره در شهرستان تربت حیدریه با هدف مدیریت کیفی به کار گرفته شدند. در این راستا، دو ایستگاه پایش در امتداد رودخانه شصت‌‌دره، یکی در بالادست شهر (s1) و دیگری در پایین‌‌دست شهر و تصفیه‌خانه فاضلاب (s2) انتخاب شد، و 12 پارامتر کیفی به مدت یک سال با تواتر فصلی مورد سنجش قرار گرفت. براساس شاخص کیفی irwqisc، کیفیت آب رودخانه در کلاس متوسط تا نسبتاً خوب قرار دارد. در نواحی بالادست، رودخانه از شرایط کیفی بهتری برخوردار است، به طوری‌که در ایستگاه s1 در فصل‌های پاییز و زمستان کیفیت آب نسبتاً خوب و خوب ارزیابی می‌‌شود. رودخانه شصت‌‌دره در ایستگاه s2 تحت تاثیر ورود بار آلودگی قرار دارد، کیفیت آب این ایستگاه در هر چهار نوبت نمونه‌‌برداری در محدوده بد و خیلی بد قرار می‌‌گیرد. میزان شاخص nsfwqi در ایستگاه‌های پایش در بازه 56-14 است و بر این اساس، کیفیت آب در ایستگاه s1 متوسط تا بد و در ایستگاه s2 بد و خیلی بد می‌‌باشد. اعداد، حساسیت متوسط تا زیاد رودخانه شصت‌‌دره به آلودگی‌ها و پتانسیل منطقه در ایجاد آلودگی منابع آب سطحی را نشان می‌‌دهد. بر این اساس، نظارت بر فعالیت‌های انسانی، کشاورزی و ... به منظور بهسازی شرایط بوم‌شناختی و منابع آبی این ناحیه ضرورت می‌یابد. همچنین، کیفیت پساب خروجی تصفیه‌خانه فاضلاب تربت‌حیدریه به منظور مطابقت با استاندارد تخلیه به آب‌های پذیرنده باید مورد کنترل و پایش قرار گیرد.

the usage of quality and vulnerability indices in the assessment and management of surface water quality (case study: shast dareh river in torbat heydarieh township)

the purpose of this study is to evaluate the water quality of shast dareh river in torbet heydarieh using the nsfwqi and irwqisc quality indicators, and to determine the degree of vulnerability using the wrastic index in line with its quality management. two monitoring stations were selected along the shast dareh river, one upstream of torbat heydarieh city (s1) and the other downstream of the city and wastewater treatment plant (s2). 12 water quality parameters along the river were measured for one year with seasonal frequency using the standard method. based on the irwqisc index, the water quality is in the moderate to relatively good class. in the upstream areas, the river has better quality conditions, so that in the s1 station, the water quality is relatively good and good in the autumn and winter seasons. the shast dareh river at the s2 station is affected by the pollution load, so that the water quality at this station is in the range of bad and very bad in all four sampling times. the nsfwqi index is in the range of 14 to 56 at the monitoring stations. therefore, based on this index, water quality conditions are moderate to bad at the s1 station and bad and very bad at the s2 station. these numbers indicate the moderate to high sensitivity of the shast dareh river to pollution and the region’s potential to cause pollution in surface water resources. based on this, it is necessary to control and monitor the quality of the wastewater treatment plant emissions and their compliance with the standard of discharge to receiving waters, and to monitor human activities, agriculture, etc., to improve the ecological conditions and water resources of this area.