ارزیابی تغییرات کاربری اراضی با رویکرد اکولوژی سیمای سرزمین (مطالعه‌ شهرستان گیلانغرب)

تغییر کاربری اراضی ناشی از شهرنشینی یکی از مهمترین فعالیت های انسانی روی زمین است که ساختار اکوسیستم‌های طبیعی را تحت تاثیر قرار می دهد. در دهه های اخیر جمعیت روستایی شهرستان گیلانغرب به مناطق شهری جذب شده و گسترش شهری به‌طور مستقیم باعث تغییر در ساختار شهری و تخریب اراضی طبیعی در این منطقه شده است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات تغییرات کاربری اراضی بر الگوهای سیمای سرزمین در این شهرستان در دو سال 1386 و 1401 انجام شده است. بدین‌منظور نقشه های کاربری اراضی با استفاده از الگوریتم حداکثر احتمال از تصاویر ماهواره ای لندست 5 و 8 استخراج شدند. همچنین به منظور کمی سازی تغییرات در الگوهای مکانی و زمانی، سنجه های سیمای سرزمین در دو سطح کلاس و سیمای سرزمین محاسبه شدند. براساس نتایج، در بازه‌ زمانی مورد مطالعه 273/40 هکتار بر مساحت مناطق شهری اضافه شد و 828/10 هکتار از مساحت اراضی کشاورزی کاهش یافت. همچنین نتایج بررسی سنجه های سیمای سرزمین نشان داد که مقادیر np در بازه‌ زمانی مورد مطالعه برای مناطق شهری و اراضی کشاورزی روند افزایشی دارد. از طرف دیگر مقدار سنجه‌ contag از 79/1 به 78/648درصد رسیده است. این نتایج نشان‌دهنده‌ کاهش پیوستگی و افزایش تکه تکه شدن سیمای سرزمین منطقه است. به‌منظور کنترل تکه‌تکه شدن و جلوگیری از تخریب کاربری ها به کاربری شهری، برنامه ریزی‌های توسعه ای در این منطقه، باید براساس اصول حفاظتی و حمایتی اراضی با پوشش طبیعی و کشاورزی انجام شود.

evaluating land use changes with a landscape ecology approach (case study: gilan-e gharb county)

urbanization and land use changes are one of the most important human activities on earth that affect the quality of life and sustainability of ecosystems. in this regard, the present research has been conducted with the aim of investigating the effects of land use changes on landscape patterns in gilan-e gharb city in 2007 and 2022. for this purpose, land use maps were extracted from landsat 5 and 8 satellite images using maximum likelihood algorithm. also, in order to quantify the changes in the spatial and temporal patterns of the studied area, land features were calculated using fragstats software at two levels of class and land features. according to the results, in the studied time period, 273.40 hectares were added to the area of urban areas and 828.10 hectares were decreased from the area of agricultural lands. the results of surveying the parameters of the landscape of the land show the fragmentation of the land and the loss of integrity. in order to control the fragmentation and prevent the destruction of land uses to urban use, development planning in this area should be done based on the principles of protection and protection of lands with natural cover and agriculture.