تجزیه و تحلیل تحولات پایداری خاک در اثر برداشت سولفات سدیم (مطالعه موردی: شهرستان ایوانکی)

فعالیت‌های معدنی یکی از مهمترین علل تخریب خاک در اثر ناپایدار ساختن ساختار فیزیکوشیمیایی خاک است. در این تحقیق از داده‌های کمی شاخص‌های پایداری خاک، برای ارزیابی اثر استخراج سولفات سدیم بر ویژگی‌های خاک و رفتار حفاظتی سطح زمین استفاده شد. روش تحقیق بر پایه، تغییرات شاخص‌های پایداری خاک شامل، اسیدیته، هدایت الکتریکی، سدیم قابل تبادل، نسبت جذب سدیم و نسبت کلسیم قابل تبادل به منیزیم برای سطوح طبیعی (خاک سطحی دست نخورده)، لایه جداسازی شده خاک سطحی (خاک جابجا شده) و لایه برداشت سولفات سدیم انجام شد. نتایج نشان داد که مقدار درصد سدیم قابل تبادل و نسبت کلسیم قابل تبادل به منیزیم در لایه خاک جابجا شده و لایه استخراج سولفات نسبت به خاک طبیعی کاهش یافته است. در حالیکه محتوای ماده آلی خاک، در تمام لایه‌ها تغییری نکرده‌است و مقدار هدایت الکتریکی در لایه استخراج سولفات از همه لایه‌ها بیشتر است. نتایج ارزش‌ داده‌‌های پایداری خاک نشان‌دهنده ناپایداری لایه خاک جابجا شده نسبت به دو لایه دیگر است. بر اساس نتایج ارائه شده، نشان داده شده است که پتانسیل ناپایداری خاک به دلیل استخراج سولفات سدیم افزایش می یابد.

soil sustainability transformation analysis due to sodium sulfate extraction (case study: south of eyvankey city)

mining activities are one of the most persistent causes of soil degradation due to the destabilization of the physicochemical structure of the soil. in this research, quantitative data of soil stability indicators were used to assess the effect of sodium sulfate extraction on soil properties and protective behavior of the earth’s surface. the research method was based on tranformations in soil stability indicators, namely, acidity (ph), electrical conductivity (ec), exchangeable sodium percentage (esp) and sodium absorption ratio (sar), for natural surfaces (undisturbed topsoil), stripped topsoil layer (displaced soil layer) and sodium sulfate extraction layer. the results show that the concentration of exchangeable sodium percentage and the exchangeable calcium to magnesium ratio in the layer of displaced soil and the extraction layer of sulfate is reduced compared to the natural soil. while the organic matter content of soils does not change in all layers, and the value of electrical conductivity in the sulfate extraction layer is higher than all layers. the results of the soil stability data value show the instability of the displaced soil layer compared to the other two layers. based on the presented results, it has been shown that the soil instability potential increases due to sodium sulfate extraction.