تغییر بانک بذر خاک کران رود با فاصله از رودخانه (رودخانه‌ گیان استان همدان)

مطالعه بانک بذر خاک در یک منطقه با آشکار ساختن ترکیب گیاهی که در حال حاضر در پوشش رو-زمینی حضور ندارند، تصویر جامع‌تری از از تنوع زیستی آن منطقه ارائه می‌دهد. تحقیق حاضر به منظور بررسی پوشش رو-زمینی و بانک بذر نواحی کران رود رودخانه گیان در شهرستان نهاوند، استان همدان انجام شد. پنج سایت نمونه‌برداری در امتداد رودخانه مشخص شد. در هر سایت یک ترانسکت عمود بر جریان رودخانه و در طول هر ترانسکت حداقل 6 پلات 1 متر مربعی (در هر طرف رودخانه سه عدد) مستقر شد. نمونه‌برداری از خاک از دو عمق 5-0 و 10-5 سانتی‌متر در10 نقطه به طور تصادفی از هر پلات انجام گرفت. نمونه خاک‌ها در گلخانه کشت شدند و به محض رویش شناسایی شدند. سپس شاخص های تنوع گونه‌ای برای پوشش رو-زمینی و بانک بذر خاک در هر پلات محاسبه شد. هر یک از فاکتورهای فوق در بازه‌های فاصله‌ای 10-0، 20-10 و 30-20 متری از مرکز رودخانه به روش آنالیز واریانس یکطرفه (anova) مورد مقایسه قرار گرفتند. برای بررسی تشابه ترکیب گونه‌ای پوشش رو-زمینی و بانک بذر خاک نواحی کران‌رود از شاخص سورنسون استفاده شد. نتایج نشان داد که بالاترین تنوع گونه‌ای مربوط به بانک بذر خاک در عمق 0-5 سانتی متر در فاصله 20-10 متری بوده است که دلیل آن غالب بودن گیاهان یکساله cyperus difformis بود. درصد تشابه پوشش رو-زمینی نواحی کران‌رود و بانک بذر عمق اول و عمق دوم (7-20) درصد که تشابه خیلی پایینی بود که دلیل آن شستشوی بذور توسط جریانات رودخانه و جابه‌جایی بذور توسط چرای دام است. این مطالعه نشان داد احیاء پوشش گیاهی کران رود رودخانه با توجه به بانک بذر خاک امکان پذیر است.

soil seed bank variation along distance to water (gian river riparian, hamadan province)

the paper is conducted to investigate the coverage and the seed bank in the areas the riparian of the gyan river in nahavand city in hamadan province. five sampling sites along the river were determined. at each site, a transect perpendicular to the river flow and along each transect at least 6 plots of 1 square meter (three on each side of the river) are established. the soil sampling was done from two depths of 0-5 and 5-10 cm at 10 points randomly from each plot. the soil samples are cultivated in the greenhouse the seeds germinate in them and are identified. then diversity indices, calculated for cover and soil seed bank in each plot. each of the above factors are compared in the intervals of 0-10, 10-20 and 20-30 meters from the center of the river by one-way anova. also, sorenson’s index is used to check the similarity of the species composition of cover and the soil seed bank of the riparian area. the results show that the highest diversity related to the soil seed bank is at a depth of 0-5 cm at a distance of 10-20 meters, which is due to the dominant of cyperus difformis annual plants at this depth. the percentage of similarity of surface-ground cover in the areas of riparian and seed bank of the first depth and the second depth (20-7) percent, which was very low due to the washing of seeds by the river currents and the movement of seeds by grazing. this study showed that recovery of the vegetation of the river riparian is possible via the soil seed bank.