ارزیابی ارزش غذایی گونه‌های zygophyllum eurypterum، salsola orientalis و sanguisorba minor در مراتع دَریلا، خَشو و دشت گازال، شهرستان گچساران

در این پژوهش، ارزش غذایی گونه‌های مرتعی قیچ (zygophyllum eurypterum‌)، علف‌شور (‌salsola orientalis) و توت روباهی (sanguisorba minor) طی مراحل مختلف رشد در مراتع قشلاقی گچساران، مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، به صورت تصادفی و با 4 تکرار از گیاهان در مراحل مختلف رشد نمونه‌برداری انجام شد و درصد پروتئین خام (cp)، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (adf)، هضم پذیری ماده خشک (dmd) و انرژی متابولیسمی (me) آنها اندازه گیری و برآرود شد. نتایج نشان داد شاخصه‌های ارزش غذایی در گونه‌های مورد مطالعه دارای اختلاف معنی‌دار است (‌0.05>‌p). بیشترین درصد پروتئین خام‌، درصد هضم پذیری ماده خشک، انرژی متابولیسمی (مگاژول بر کیلوگرم) به ترتیب 16.91، 60.88 و 8.35 مربوط به گیاه توت‌روباهی و کمترین میزان شاخص‌های مذکور بترتیب 7.39، 49.05 و ‌‌6.33 ‌در گیاه علف‌شور مشاهده گردید. همچنین بیشترین میزان الیاف نامحلول در شوینده اسیدی در گیاه علف‌شور (%45.66) و کمترین در توت‌روباهی (% 36.16) به دست آمد. ارزش غذایی گیاهان در مراحل مختلف رویشی، اختلاف معنی‌داری باهم دارند (0.05>‌p). در مرحله رشد رویشی بیشترین درصد پروتئین خام (20.87) متعلق به گونه قیچ، بیشترین درصد هضم‌پذیری (65.92) و مقدار انرژی متابولیسمی (mj/kg9.2) مربوط به گونه توت‌روباهی و کمترین مقدار درصد پروتئین خام (8.65)، درصد هضم‌پذیری ماده خشک (57.34) و انرژی متابولیسمی (mj/kg‌7.74) مربوط به گونه علف‌شور است. بیشترین (%36.25) و کمترین درصد الیاف نامحلول (%31.50) در این مرحله متعلق به گونه-های علف‌شور و توت‌روباهی است. در مرحله گلدهی بیشترین میزان درصد پروتئین خام (17.50)، درصد هضم‌پذیری ماده خشک (62.50) و انرژی متابولیسمی (mj/kg‌8.62) متعلق به گونه توت‌روباهی است.

evaluation of the nutrient values of species zygophyllum eurypterum, salsola orientalis and sanguisorba minor in darila, khashou and dashtegazal rangeland, gachsaran county

in this research, the nutrient value of zygophyllum eurypterum, salsola orientalis, and sanguisorba minor during different growing periods in the winter rangelands of gachsaran county was considered. for this purpose, sampling was done randomly and with 4 repetitions from the species in different periods of growth. to determine the quality, crude protein percentage (cp), acid detergent insoluble fiber (adf), dry matter digestibility (dmd) and metabolizable energy (me) were evaluated. the results showed that the quality indices in the studied species have significant differences (p<0.05). the highest values of crude protein percentage, dry matter digestibility percentage and metabolic energy (mj/kg) are 16.91, 60.88 and 8.35, respectively, was observed in s. minor and the lowest values of the indices 7.39, 49.05 and 6.33, respectively, were detected in s. orientalis. also, the highest amount of adf was obtained in s. orientalis (45.66%) and the lowest in s. minor (36.16%). the nutrient value of the plants in different growth periods has significant differences (p<0.05). in the growth period, the highest percentage of crude protein (20.87) belongs to the z. eurypterum, the highest percentage of digestibility (65.92) and the amount of metabolic energy (9.2 mj/kg) was belonged to the s. minor and the lowest percentage of crude protein (8.65), dry matter digestibility percentage (57.34), and metabolic energy (7.74 mj/kg) was belonged to the s. orientalis. the highest (36.25%) and the lowest percentage of adf (31.50%) at this stage belong to s. orientalis and s. minor. in the flowering period, the highest amount of crude protein percentage (17.50), dry matter digestibility percentage (62.50) and metabolic energy (8.62) belong to the s. minor.