امکان سنجی حسابداری مدیریت زیست محیطی و اجتماعی در شهرداری (مطالعه موردی شهرداری شیراز)

شهرها به‌عنوان محرک‌های اصلی توسعه اقتصادی، تاثیرات عمیقی بر محیط‌زیست و ساختارهای اجتماعی داشته و مدیریت آن‌ها مستلزم رویکردی مسئولانه است. لذا نظام حسابداری مدیریت زیست‌محیطی و اجتماعی به‌عنوان یک سامانه اطلاعاتی راهبردی، نقش کلیدی در تلفیق ملاحظات پایداری در فرآیندهای تصمیم‌سازی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف امکان‌سنجی استقرار این نظام در شهرداری شیراز و با تمرکز بر شناسایی ابعاد مفهومی، شاخص‌های بنیادین و طبقه‌بندی هزینه‌ها و عواید مرتبط، با مشارکت 33 خبره و 192 کارکنان مالی و حسابرسان در سال 1404 صورت پذیرفته است. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه و مصاحبه بوده و برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای spss و smartpls بهره گرفته شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که از مجموع 29 شاخص زیست محیطی و 18 شاخص اجتماعی استخراج شده از اجماع خبرگان، به ترتیب 22 و 18 شاخص از ضرورت اجرایی برخوردار بوده‌اند. همچنین از بین 22 گویه هزینه‌ها و عواید پیش‌بینی‌شده برای شاخص‌های زیست محیطی، 18 گویه و از 15 گویه مربوط به شاخص‌های اجتماعی، 13 گویه مورد تایید پاسخ‌دهندگان قرار گرفته است.

feasibility of environmental and social management accounting in municipalities (case study: shiraz municipality)

cities function as primary drivers of economic development، exerting profound impacts on ecological systems and social structures، thereby necessitating responsible management approaches. consequently، environmental and social management accounting (esma) serves as a strategic information system، playing a pivotal role in integrating sustainability considerations into managerial decision-making processes. this study aimed to assess the feasibility of implementing esma within shiraz municipality، focusing on identifying its conceptual dimensions، fundamental indicators، and the classification of associated costs and benefits. conducted in 2025، the research engaged 33 experts and 192 financial staff and auditors. data collection employed questionnaires and interviews، with data analysis performed using spss and smartpls software. findings indicate that، from a total of 29 environmental and 18 social indicators derived from expert consensus، 22 and 18 indicators، respectively، were deemed essential for implementation. furthermore، out of 22 proposed cost and benefit items for environmental indicators، 18 were confirmed by respondents، while 13 out of 15 items related to social indicators received confirmation.