|
|
|
|
بررسیِ چگونگی و نحوۀ بهکارگیریِ فنون بلاغت در اندرزنامههای دورۀ اسلامی (با تکیه بر سیاستنامه، قابوسنامه، گلستان)
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
رحمتیان سجاد
|
|
منبع
|
پژوهشنامه ادبيات تعليمي - 1403 - دوره : 16 - شماره : 64 - صفحه:19 -51
|
|
چکیده
|
اندرز و پند، یادآورِ روزگاران و اعصاری بس کهن و طولانی در سرزمین ایران است. از دورانی که کتابت به معنای امروزی رواج نداشته است، پندها و اندرزهای قابل توجهی به دست ما رسیده است و رنگ و بوی قدمت و دیرینگی از لابه لای واژگان و جملات شان آشکار است. اندرز ایرانی، هیچ گاه تعلق به یک و یا چند دورۀ تاریخی نداشته است، بلکه در تمامی ادوار تاریخی و متناسب با مقتضیات زمان، به حیات خود تداوم بخشیده است.از آنجایی که در نوعِ ادبی اندرز و ادبیات تعلیمی، مضمون آفرینی و خلق معانی تازه -به نسبت دیگر گونه های ادبی- با دشواری بیشتری همراه است، اندرزگویان و به ویژه اندرزگویان دوران اسلامی کوشیده اند تا از ابزارها و امکاناتی که روح زبان در اختیارشان نهاده است در جهت بازآفرینیِ متفاوت و هنری تر مضامین اخلاقی پیشینیان، بهره گیرند. در همین راستا، این پژوهش می کوشد تا با روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای به مطالعه و بررسیِ فنون بلاغی و شیوه های به کار رفته در اندرزنامه های دورۀ اسلامی بپردازد. بدین معنا که در بیانِ اندرزهای دورۀ اسلامی، از کدام شیوه های بلاغی بیشتر استفاده شده و میزان کاربرد و به کارگیری کدامیک از آرایه های ادبی کمتر است؟ از مهم ترین یافته های آن نیز می توان به بسامد چشمگیر صناعات ادبی و شیوه هایی همچون ارسال المثل، تکرار، تمثیل و تضاد و نیز کاربردِ اندک آرایه هایی مانندِ تشابه الاطراف و حُسن تعلیل اشاره کرد.
|
|
کلیدواژه
|
اندرز، دورۀ اسلامی، بلاغت، سیاستنامه، قابوسنامه، گلستان
|
|
آدرس
|
دانشگاه خوارزمی تهران, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
rahmati65sajad@yahoo.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
studying the quality and manner of applying rhetorical techniques in the maxims of the islamic period (based on siasatnameh, qaboosnameh, golestan)
|
|
|
|
|
Authors
|
rahmatian sajjad
|
|
Abstract
|
advice and counsels are reminders of the very old and long ages in the land of iran. from the time when books were not popular in today's sense, we have received significant advice and counsels, and the savor of antiquity and oldness is evident in their words and sentences. iranian advice has never belonged to one or more historical periods, but has continued its life in all historical periods and according to the requirements of the time. since it is more difficult to create a theme and new meanings in the literary genre of advice and didactic literature than in other literary genres, the advisers, and especially the advisers of the islamic era, have tried to use the tools and facilities provided by the spirit of language to recreate different and more artistic moral themes of their predecessors. in this regard, this research tries to study and investigate the rhetorical techniques and methods used in the maxims of the islamic period with the descriptive-analytical method and library studies. in other words, which rhetorical methods are used the most in expressing the advices of the islamic period, and which of the literary arrays are used the least? among the main findings, we can mention the significant frequency of rhetorical figures and methods such as proverb writing, repetition, allegory and opposition, as well as the low use of arrays such as similarity of sides and poetic aetiology.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|