اخلاق در آینه اشعار لسانی شیرازی

ایرانیان از دیرباز به اخلاق و انسان مداری اهمیت می دادند. اندرزنامه های به جا مانده از دوره پیش از اسلام و فراوانی حکایات اخلاق محور در متون پیشنیان گواه صادق این مدعاست. از آنجا که تاکید بر آموزه های اخلاقی غالباً برآمده از جامعه های متمدن و خداباور است، محوریت اخلاق و فرهنگ را در دوره پس از اسلام نیز شاهدیم. یکی از مظاهر آشکار آن، مباحث اخلاقی و تعلیمی، در میان آثار شاعران گذشته تا به امروز ماست که بیش و کم همه شاعران در این مقوله مضمون آفرینی و قلم فرسایی کرده اند. لسانی شیرازی شاعر برجسته قرن دهم نیز از شاعرانی است که با نگاهی دین محور و پیامدگرایانه درباره سرنوشت و ارتباط هم نوعانش بر مبنای اخلاق و فضیلت غزلیاتی سروده است. در این پژوهش، ابتدا به معرفی مختصری از زندگی لسانی پرداخته شده سپس بر مبنای اشعار و اندیشه های لسانی عوامل ابتدایی و اولیه برای رسیدن به مکارم اخلاقی و یا تحذیر از رذایل اخلاقی در نظر گرفته شده و پس از بیان مکارم اخلاقی آفات اخلاقی و خاستگاه خطا در دو بخش عوامل فکری و ذهنی مبادرت به خطا و عوامل نفسانی به صورت تحلیلی و پژوهشی بررسی شده است.

ethics in the mirror of lesani shirazi poems

iranians have been giving importance to ethics and humanity for a long time. the injunctions left from the pre islam period and the abundance of moral stories in the texts of the predecessors are true evidence of this claim. because the emphasis on moral teachings often arise from civilized and god believing societies, we see the centrality of ethics and culture in the post islam period. one of its obvious aspects is the moral and educational topics among the works of the poets of the past until today, that all poets have addressed this issue to some extent. lesani shirazi, a prominent poet of the 10th century, is also one of the poets whose moral and educational topics are clearly expressed in his poems. in this research, a brief description of lesani shirazi’s life and a definition of ethics were presented. in the following, moral virtues and moral vices were extracted from the divan of the poet along with examples. moral virtues were in eleven sections and included fifty examples in total. moral problems had two origins: sensual factors and intellectual mental factors. sensual factors are mentioned in sixteen sections, with one hundred and nine examples, and intellectual mental factors were mentioned in three sections, with twenty five examples.