فراتحلیل اثربخشی آموزش مبتنی بر مغز بر شاخص‌های شناختی تربیتی

امروزه روش های آموزش مبتنی بر مغز براساس تحقیقات علمی گسترده در مورد نحوه یادگیری مغز، مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است. وجود پژوهش های متعدد و متناقض در این حوزه لزوم انجام یک فراتحلیل در این حوزه را مورد تاکید قرار می دهد. پژوهش حاضر به روش فراتحلیل و با هدف ترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه تاثیر آموزش مبتنی بر مغز بر شاخص های شناختی تربیتی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل مطالعاتی است که در سال های 1387 تا تابستان 1402 در ایران صورت گرفته و به صورت تمام متن در پایگاه های اطلاعاتی منتشر شده است. براساس ملاک های ورود و خروج 25 پژوهش و 85 اندازه اثر انتخاب شد که در نهایت پس از تحلیل حساسیت و حذف اندازه اثرهای افراطی 80 اندازه اثر وارد فراتحلیل شد. نتایج نشان داد اندازه اثر ترکیبی برای مدل اثرات تثبیت شده برابر با 1.08 و برای مدل اثرات تصادفی برابر 1.21 است که هر دو معنادار بودند. در این پژوهش، انواع روش های آموزش مبتنی بر مغز، پیامدهای چندگانه، نوع درس و انواع آزمودنی ها به عنوان متغیرهای تعدیل کننده کیفی و کمی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اندازه اثر خلاصه از همه متغیرهای تعدیل کننده تاثیر می پذیرد. نتایج فرارگرسیون نیز نشان داد که اندازه اثر تابع تعداد جلسات مداخله و سن آزمودنی هاست و آموزش مبتنی بر مغز در تعداد جلسات بیشتر و در سنین کم (دوره ابتدایی) موثرتر است. با توجه به نتایج فراتحلیل حاضر، ارائه برنامه هایی در راستای پیاده سازی آموزش مبتنی بر مغز در نظام آموزشی ضرورتی است که باید بیش از پیش مورد ملاحظه قرار گیرد.

meta-analysis of the brain-based teaching effectiveness on the educational cognitive indicators

todays the brain based education methods according to the wide scientific research on how the brain learns, has been mostly considered by many researchers. the numerous and contradictory studies in this subject emphasize the need to conduct meta analysis. the present study has been conducted by the meta analysis method with the aim of combining the conducted research in the field of the brain based education’s impact on the educational cognitive indicators. the population’s research includes the studies that done in iran from 1387 to the summer of 1402 years and published full text in the databases. based on the inclusion and exclusion criteria, 25 studies and 85 effect size selected that finally after sensitivity analysis and removal of extreme effect sizes, 80 effect sizes entered in the meta analysis. the results showed that the combined effect size is 1.08 for the fixed effects model and 1.21 for the random effects model which both were statistically significant. in this research, different types of brain based teaching methods, multiple outcomes, type of lessons and types of subjects were investigated as qualitative and quantitative moderating variables. the results showed that the summary effect size affected by all of the moderating variables. the results of the meta regression also showed that the effect size is a function of the intervention sessions number, and the subjects' age and the brain based teaching is more effective in more sessions and at an early age (primary school). according to the results of the present meta analysis, providing programs in line with the implementation of brain based education in the educational system is a necessity that should be considered more.