مقایسه اثربخشی آموزش تفکر انتقادی و راهبردهای خودتنظیمی بر انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی

هدف این پژوهش مقایسۀ اثربخشی آموزش تفکر انتقادی و راهبردهای خودتنظیمی بر انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان دختر دورۀ دوم متوسطه تبریز بود. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی بود و به شکل پیش آزمون پس آزمون پیگیری با گروه کنترل اجرا شد. همۀ آزمودنی ها با استفاده از مقیاس انگیزش تحصیلی والرند و بلیز ( 1992 ) و پرسشنامه خودکارآمدی شرر ( 1982 )، ارزیابی شدند. روش نمونه گیری به صورت هدفمند بود. به این صورت که از بین مدارس دخترانه دورۀ دوم متوسطه تبریز، یک مدرسه انتخاب شد و پرسشنامۀ انگیزش تحصیلی در مورد تمام دانش آموزان ( 247 نفر) اجرا گردید. سپس از بین آنها، 45 نفر از دانش آموزانی که کمترین نمرات را در پرسشنامه انگیزش تحصیلی داشتند، انتخاب شدند. در مرحلۀ بعد 15 نفر به صورت تصادفی در گروه آزمایش اول (آموزش تفکر انتقادی)، 15 نفر در گروه آزمایش دوم (آموزش راهبردهای خودتنظیمی) و 15 نفر در گروه کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایشاول، ده جلسۀ نود دقیقه ای، آموزش تفکر انتقادی را دریافت کرد. گروه آزمایش دوم، هشت جلسۀ نود دقیقه ای، راهبردهای خودتنظیمی را دریافت کرد، اما گروه کنترل هیچگونه آموزشی دریافت ننمود. نتایج حاصل از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر بیانگر این بود که ارائۀ آموزش تفکر انتقادی و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی، باعث افزایش معنی دار انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی در دانش آموزان شده است.همچنین بین نمرات انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی در دو گروه آموزش تفکر انتقادی و راهبردهای خودتنظیمی تفاوت معنی دار وجود نداشت. همچنین تغییرات مولفه های انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی در مرحله پیگیری نسبت به پیش آزمون نیز در دو گروه آزمایش معنی دار بود. نتایج این پژوهش نشان داد که از آموزش تفکر انتقادی و راهبردهای خودتنظیمی می توان به عنوان روشی کارآمد برای افزایش انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان استفاده نمود.

comparing the effectiveness of critical thinking training and self-regulation strategies on academic motivation and self-efficacy

the purpose of this research was to compare the effectiveness of critical thinking training and self regulation strategies on academic motivation and self efficacy of female students in the second year of high school in tabriz. this research was a semi experimental type and was conducted in the form of pre test post test follow up with a control group. all the subjects were evaluated using wallerand and blaise's (1992) educational motivation scale and scherer's (1982) self efficacy questionnaire. the sampling method was purposeful. in this way, one school was selected among the girls' schools of the second year of middle school in tabriz, and the academic motivation questionnaire was administered to all students (247 people). then, among them, 45 students who had the lowest scores in the academic motivation questionnaire were selected. in the next stage, 15 people were randomly assigned to the first experiment group (critical thinking training), 15 people to the second experiment group (self regulation strategies training), and 15 people to the control group. the first experimental group received ten ninety minute sessions of critical thinking training. the second experimental group received eight 90 minute sessions of self regulation strategies, but the control group did not receive any training. the results of repeated measurement variance analysis indicated that providing critical thinking training and self regulation learning strategies has significantly increased academic motivation and self efficacy in students. also, there was no significant difference between the scores of academic motivation and self efficacy in the two groups of critical thinking training and self regulation strategies. the results of this research showed that teaching critical thinking and self regulation strategies can be used as an efficient method to increase students' academic motivation and self efficacy.