بررسی اولتراسونوگرافی و آسیب شناسی کبد و کیسه صفرای بزهای سانن مبتلا به فاسیولیازیس و دیکروسولیازیس

هدف از مطالعه حاضر ارزیابی اولتراسونوگرافی و آسیب‌شناسی کبد و کیسه صفرای بزهای سانن مبتلا به فاسیولیازیس و دیکروسولیازیس بود. در این مطالعه توصیفی- مقطعی از 300 راس بز سانن با میانگین سنی 0.49±2.7 سال و با متوسط وزنی 2.65±73.4 کیلوگرم استفاده شد. برای انجام این مطالعه با مراجعه روزانه به کشتارگاه ابتدا اولترسونوگرافی از ناحیه توپوگرافیکی کبد هر بز انجام می‌گرفت سپس به هنگام کشتار و خارج نمودن امعاء و احشاء، کبد و کیسه صفرای آن بررسی می‌شد. برای انجام مطالعات هیستوپاتولوژیکی، نمونه‌های بافتی از بافت پارانشیم کبد، مجاری صفراوی و کیسه صفرا تهیه شده و با روش‌های تری‌کروم‌ماسون و هماتوکسیلین - ائوزین رنگ‌آمیزی گردید. بر اساس نتایج اولتراسونوگرافی، بیشترین آسیب بافتی در بخش میانی لوب راست و بخش خلفی لوب چپ کبد بود. همچنین بین جنسیت، سن بزها و محل عوارض کبدی ارتباط آماری معنی‌داری وجود نداشت (p>0.05). نتایج هیستوپاتولوژی نشان دهنده وجود بقایای ائوزینوفیلی هپاتوسیت‌های متلاشی شده، ماکروفاژها و لنفوسیت‌ها در مسیرهای مهاجرتی لاروها بوده و در مسیرهای کوچک‌تر نیز آثار خون‌ریزی دیده می‌شد. بیشترین آسیب‌های میکروسکوپیک در کیسه صفرا مربوط به پرخونی، هایپرپلازی غدد سروموکوسی مخاطی و ضخیم شدن لایه مخاطی بود و از نظر توزیع جنسی همه این موارد در بزهای ماده بیشتر بود. بر اساس نتایج این مطالعه اولتراسونوگرافی کبد یک روش تشخیصی مفید برای ارزیابی فاسیولیازیس و دیکروسولیازیس در بزهای سانن می‌باشد. یافته‌های مطالعه حاضر می‌تواند در تفسیر تصاویر اولتراسونوگرافی، ارزیابی نتایج هیستوپاتولوژی و همچنین در معاینات بالینی و امور درمانی این نژاد از بزها مورد استفاده قرار گیرد.

ultrasonographic and histopathological findings of liver and gallbladder of saanen goat with fascioliasis and dicrocoeliasis

infection with trematode parasites is common in saanen goats and these parasites cause damage to liver, lung and intestinal tissues in these animals. this study aimed to evaluate the ultrasonography and pathology of the liver and gall bladder of saanen goats suffering from fascioliasis and dicrocoeliasis in order used in the interpretation of results and clinical decisions. in this cross-sectional descriptive study used 300 saanen goats with an average age of 2.7 years and a mean weight of 73.4 kg. first, each of the goats underwent an ultrasound examination, then their liver and gall bladder were examined after slaughter in the slaughterhouse. also, tissue sections were prepared for histopathological studies. according to the ultrasound results, the most tissue damage was in the middle part of the right lobe and the caudal part of the left lobe of the liver. there was no statistically significant relationship between the sex and age of goats and the location of liver complications (p<0.05). the histopathological results showed that there were eosinophilia remnants of hepatocytes, macrophages and lymphocytes in the migration paths of larvae. the most microscopic damages in the gallbladder included hyperemia, hyperplasia of seromucous glands, and thickening of the mucous layer. based on the results of this study, ultrasound is a very useful diagnostic method for evaluating fascioliasis and dicrocoeliasis in saanen goats. the findings of this study can be used in the interpretation of ultrasound images and histopathology results, as well as in clinical examinations and treatment of this goat breed.