مازندران در سفرنامه ها و متون جغرافیایی عصر قاجار

از آن‏جا که تاریخ در بستر جغرافیا شکل می گیرد، مطالعه و بررسی سفرنامه ها و متون جغرافیایی‏ به منظور فهم هرچه دقیق تر مسایل سیاسی و اجتماعی‏ امری لازم و اجتناب ناپذیرمی نمایاند؛ گه‏گاه اطلاعات ظریف، دقیق و جزیی بسیاری درباره مسایل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و حتی سیاسی در این دسته از آثار تاریخ نگاری یافت می شوند که در بسیاری از منابع، کم‏ترین اطلاعی از آن ها در دست نیست. بدون تردید، فهم دقیق مسایل سیاسی و تاریخی، مستلزم شناخت اوضاع و شرایط اقلیمی و جغرافیایی است.این مقاله می کوشد تا تصویر روشنی از ناگفته های جغرافیای تاریخی مازندران عصر قاجار، با تکیه بر سفرنامه ها و متون جغرافیایی که از نویسندگان خارجی باقی مانده است، ارایه دهد.