مقایسه اصلاحات اقتصادی ایران و ژاپن بین سال‏های1848- 1906م/1264-1324ه.ق

شروع اصلاحات در ایران با نیاز به نوسازی ارتش در آغاز جنگ‏های دوره‏ای ایران و روسیه همزمان شد (1241 تا 1243 ه.ق / 1826تا 1828 م؛ 1218تا 1228 ه.ق/ 1803 تا 1813م). اصلاحات در ژاپن نیز در نتیجه‏ی اعمال فشار آمریکا و غرب برای بازگشایی درهای این کشور به‏روی جهان خارج پا به‏عرصه‏ی ظهور نهاد. در این میان، هر چند اندیشه هر دو دولت حفظ استقلال و جلوگیری از زیاده‏طلبی‏های کشورهای غربی بود، اما شیوه‏ی اجرا در دو کشور به‏نتایجی کاملاً متفاوت رسید. تلاش‏های افرادی نظیر عباس میرزا، قایم مقام، امیر کبیر و سپهسالار، به منظور ایجاد ارتشی مدرن و اقتصادی پویا، با شکست مواجه شد. از طرف دیگر، کشور ژاپن که 250 سال در انزوای مطلق زیست، توانست با تلاش گروه‏های اصلاح‏طلب که واقع‏گرایی، سخت‏کوشی، نظم و احساس مسیولیت را سرلوحه کار خود قرار داده بودند، پس از مدت زمانی، این کشور را از لحاظ سیاسی، اقتصادی، نظامی و اجتماعی به یکی از ابرقدرت‏های جهان تبدیل نماید. این پژوهش سعی می‏کند با نگاهی نو، به مقایسه‏ی وضعیت اصلاحات اقتصادی ایران و ژاپن بپردازد.